شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٤٠ - خمر (نور/ ٣١)
حيات آنها تبديل به عامل مرگشان شود و در لحظهاى كوتاه و زودگذر طومار زندگيشان در هم بپيچد، همچنان كه در آيه ٢٩ سورۀ يس مىخوانيم[*]:
«فقط يك صيحۀ آسمانى بود: (تكاندهنده و مرگبار) ناگهان همگى خاموش شدند»فَإِذٰا هُمْ خٰامِدُونَ. (ج ٣٦٨/١٣، ج ٣٥٧/١٨.)
خ م ر
خمر: (بقره/ ٢١٩.)[**]
به معنى «پوشش» است و هر چيزى كه چيز ديگر را بپوشاند و مخفى كند، «خمار» گويند، ولى در اصطلاح شرع به هر مايع مسكر (مستكننده) «خمر» گفته مىشود خواه از انگور گرفته شده باشد يا از كشمش و يا از خرما و هر نوع مشروب الكلى، البته استعمال واژۀ «خمر» براى مايعات مسكر به علت تناسبى است كه بين معنى لغوى آنكه (پوشيدن باشد) با اين معنى وجود دارد، زيرا اين مايعات به جهت مستىاى كه ايجاد مىكنند، روى عقل پردهاى مىافكنند و نمىگذارند بد را از خوب و زشت را از زيبا تميز دهد.
بايد توجه داشت كه واژۀ «خمر» واژۀ مشتركى است كه گاه به شراب مفسدهانگيز و تباهكننده عقل اطلاق مىشود مانند... إِنَّمَا اَلْخَمْرُ وَ اَلْمَيْسِرُ...مائده/ ٩٠. و گاه به شراب طهور كه بهرۀ بندگان مخلص خداست، مانند... وَ أَنْهٰارٌ مِنْ خَمْرٍ لَذَّةٍ لِلشّٰارِبِينَ...محمد/ ١٥. كه در توصيف بهشت آمده است. (ج ٧٣/٢، ج ٥٥/١٩.)
خمر: (نور/ ٣١)[***]
جمع «خمار» (بر وزن حجاب) در اصل به معنى «پوشش» است، ولى معمولا به چيزى گفته مىشود كه زنان با آن سر خود را مىپوشانند (روسرى).
آيۀ مورد بحث مىفرمايد:
«(و به زنان با ايمان بگو...) آنها بايد خمارها (روسريها) ى خود را بر سينۀ خود افكنند
[*]إِنْ كٰانَتْ إِلاّٰ صَيْحَةً وٰاحِدَةً فَإِذٰا هُمْ خٰامِدُونَ.يس/ ٢٩.
[**]يَسْئَلُونَكَ عَنِ اَلْخَمْرِ وَ اَلْمَيْسِرِ...«دربارۀ شراب و قمار از تو سؤال مىكنند...» بقره/ ٢١٩.
[***]... وَ لْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلىٰ جُيُوبِهِنَّ.نور/ ٣١.