شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٢٧ - (سبأ/ ١٠ )
ا و ب
أَوّٰابٌ:(ص/ ١٧.)[*]
از مادۀ «اوب» (بر وزن قول) به معنى «بازگشت اختيارى بهسوى چيزى» است و ازآنجا كه «اوّاب» صيغۀ مبالغه مىباشد اشاره به اين است كه او (داود) بهسوى پروردگارش بازمىگشت و از كوچكترين غفلت و ترك اولى توبه مىكرد و همانطور كه گفتيم «اوّاب» از مادۀ «اوب» به معنى بازگشت توأم با اراده است، در حالى كه «رجوع» هم به بازگشت با اراده گفته مىشود و هم بىاراده، به همين دليل به «توبه» «اوبه» گفته مىشود، چون حقيقت توبه، بازگشت توأم با اراده بهسوى خداست.
و ازآنجا كه «اوّاب» صيغۀ مبالغه است، به كسى گفته مىشود كه هر لحظه از او خطايى سر زند بهسوى پروردگار بازمىگردد. (ج ٧٧/١٢، ج ٢٣٨/١٩.)
أَوِّبِي:(سبأ/ ١٠.)[**]
در اصل از «تأويب» به معنى «ترجيع و گرداندن صدا در گلو» است، اين ماده گاهى به معنى «توبه» نيز استعمال مىشود، به خاطر اين كه حقيقت آن بازگشت بهسوى خداست. [ج ٢٩/١٨.] مآب به معنى «مرجع و محل بازگشت» است و گاه به معنى «منزلگاه و قرارگاه» و نيز به
[*]... وَ اُذْكُرْ عَبْدَنٰا دٰاوُدَ ذَا اَلْأَيْدِ إِنَّهُ أَوّٰابٌ.«... و به خاطر بياور بندۀ ما داود صاحب قدرت و توبهكار را» ص/ ١٧.
[**]... يٰا جِبٰالُ أَوِّبِي مَعَهُ وَ اَلطَّيْرَ وَ أَلَنّٰا لَهُ اَلْحَدِيدَ.«(ما به كوهها و پرندگان گفتيم): اى كوهها! و اى پرندگان! با او (داود) هماواز شويد (و همراه او تسبيح خدا گوييد) و آهن را براى او نرم كرديم» سبأ/ ١٠. (در روايتى از امام صادق (ع) مىخوانيم: «داود بهسوى دشت و بيابان خارج شد و هنگامى كه زبور را تلاوت مىكرد هيچ كوه و سنگ و پرندهاى نبود مگر اين كه با او همصدا مىشد»). كمال الدين صدوق (به نقل از الميزان، ج ٣٩٠/١٦.)