شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٥٦ - (اعراف/ ١٦٥ )
بئر معطّلة و قصر مشرفمثل لآل محمّد مستطرف
فالقصر مجدهم الّذى لا يرتقىو البئر علمهم الّذى لا ينزف
«چاه متروك و قصر بر افراشته مثال زيبايى براى آل محمّد (ص) است. «قصر»، مجد و عظمت آنهاست كه كسى به آن نمىرسد، و «چاه» علم و دانش آنهاست كه هرگز پايان نمىگيرد[**]». (ج ١٢٦/١٤-١٢٧.)
ب أ س
بَأْسٌ:(حديد/ ٢٥.)[*]
در لغت به معنى «شدت و قوت و قدرت» است و به مبارزه و جنگ نيز «بأس» گفته مىشود و لذا بعضى از مفسران آن را به معنى وسايل جنگى، اعم از دفاعى و تهاجمى تفسير كردهاند، در روايتى از امير مؤمنان على (ع) نقل شده در تفسير اين آيه فرمود: يعنى السّلاح و غير ذلك «منظور اسلحه و غير آن است»[١]و همين واژۀ «بأس» در آيه ١٨ سورۀ احزاب[***]، به معنى «جنگ» آمده است. (ج ٢٣٤/١٧، ج ٣٧٣/٢٣.)
بَئِيسٍ:(اعراف/ ١٦٥.)[****]
از مادۀ «بأس»، به همان معنى «سخت و شديد» است. (ج ٤٢٢/٦.) لا تبتئس از مادّه «بؤس»، در اصل به معنى «ضرر و شدت» است و در آيۀ ٦٩، سورۀ يوسف[*****]به
[**]مأخذ پيشين.
[*]... وَ أَنْزَلْنَا اَلْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ...«... و آهن را نازل كرديم كه در آن قوت شديدى است...» حديد/ ٢٥.
(١) تفسير نور الثقلين، ج ٢٥٠/٥ (حديث ١٠١).
[***]... وَ لاٰ يَأْتُونَ اَلْبَأْسَ إِلاّٰ قَلِيلاً.«... آنها جز به مقدار كمى كارزار نمىكنند» احزاب/ ١٨.
[****]... وَ أَخَذْنَا اَلَّذِينَ ظَلَمُوا بِعَذٰابٍ بَئِيسٍ...«... و آنها را كه ستم كردند به عذاب شديدى گرفتار ساختيم...» اعراف/ ١٦٥.
[*****]... فَلاٰ تَبْتَئِسْ بِمٰا كٰانُوا يَعْمَلُونَ.«... (يوسف به برادرش گفت) از آنچه آنها مىكنند غمگين و