شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧١٣ - خَلَصُوا (يوسف/ ٨٠ )
طولانى» و هم به معنى «ابديت» آمده است. بنابراين كلمۀ «خلود» به تنهايى دليل بر ابديت نيست، زيرا هر نوع بقاى طولانى را شامل مىشود.
ولى در بسيارى از آيات قرآن با قيودى ذكر شده است كه از آن بوضوح مفهوم ابديت فهميده مىشود، مثلا در آيات ١٠٠ توبه، ١١ طلاق و ٩ تغابن در مورد بهشتيان، تعبير به«خٰالِدِينَ فِيهٰا أَبَداً»مىكند كه اين تعبير مفهومش ابديت بهشت براى اين گروههاست و در آيات ديگرى مانند ١٦٩ نساء و ٢٣ جن دربارۀ گروهى از دوزخيان همين تعبير«خٰالِدِينَ فِيهٰا أَبَداً»ديده مىشود كه دليل بر جاودانگى عذاب آنهاست.
تعبيرات ديگرى مانند«مٰاكِثِينَ فِيهِ أَبَداً»در آيۀ ٣ كهف،خٰالِدِينَ فِيهٰا لاٰ يَبْغُونَ عَنْهٰا حِوَلاًآيۀ ١٠٨ كهف و مانند اينها نشان مىدهد كه به طور قاطع گروهى از بهشتيان و دوزخيان جاودانه در نعمت يا در عذاب خواهندماند.
بعضى كه نتوانستهاند اشكالات خلود و جاودانگى مجازات را به نظر خود حل كنند ناچار دست به دامن معنى لغوى آن زده و آن را به معنى «مدت طولانى» گرفتهاند، در حالى كه تعبيراتى نظير آيات فوق تاب چنين تفسيرى را ندارد[*]. (ج ٢٣٩/٩.)
خلص
خَلَصُوا: (يوسف/ ٨٠.)[**]
از «خلوص» و «خلاص» گرفته شده و به معنى «آزاد شدن، پاك شدن، نجات يافتن، ويژه خود گردانيدن» است.
آيۀ مورد بحث ناظر به مأيوس شدن برادران يوسف از برگرداندن برادرشان «بنيامين» از مصر به كنعان است، چرا كه آنها او را - برطبق ماجراى مفصل داستان يوسف - نزد عزيز مصر برده بودند و پدرشان پيشاپيش از آنها پيمان الهى گرفته بود كه بنيامين را به هر قيمتى كه ممكن است بازگردانند، اكنون با اين كه برادران آخرين تلاش و كوشش خود را براى
(زمين برپاست...» هود/ ١٠٧.
[*] در اين زمينه شرح مبسوطى در تفسير نمونه، جلد ٩، صفحه ٢٤٠ و ٢٤٥ آمده است براى كسب اطلاع بيشتر به آنجا رجوع فرماييد.
[**]فَلَمَّا اِسْتَيْأَسُوا مِنْهُ خَلَصُوا نَجِيًّا...يوسف/ ٨٠.