شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٢١ - بَغْضاء (مائده/ ١٤ )
پنهان ذكر شود، نه ناگهانى، ولى چون امور ناگهانى معمولا مقدمات آنها مخفى و پنهان است، زيرا اگر پنهان نبود ناگهانى نمىشد، به اين جهت در مفهوم «بغتة» مفهوم پنهانى افتاده است. (ج ٢٤٣/٥.)
بغض
بَغْضاء: (مائده/ ١٤.)[*]
از مادّۀ «بغض» به معنى «تنفر و بيزارى از چيزى» (و آن ضدّ حبّ) است و ممكن است فرق آن با واژۀ «عداوت» كه در آيۀ مورد بحث آمده، اين باشد كه «بغض» بيشتر جنبۀ قلبى دارد و «عداوت» (از مادّۀ «عدو») جنبۀ «عملى» و يا لااقل اعم از عملى و قلبى است.
آيۀ مورد بحث، بخشى از آيۀ ١٤ سورۀ مائده است كه به پيمانشكنى نصارى اشاره كرده و مىفرمايد:
«جمعى از كسانى كه ادعاى نصرانيت مىكنند، با اين كه از آنها پيمان وفادارى گرفته بوديم، دست به پيمانشكنى زدند و قسمتى از دستوراتى كه به آنها داده شده بود به دست فراموشى سپردند، لذا در ميان آنها تا دامنه قيامت «عداوت و دشمنى» افكنديم...».
آنها پيمان بسته بودند كه از حقيقت توحيد منحرف نشوند و دستورهاى الهى را به فراموشى نسپارند و نشانههاى آخرين پيامبر را كتمان نكنند، ولى پيمان خود را شكستند و سرانجام به همان سرنوشت يهود گرفتار شدند، با اين تفاوت كه قرآن در مورد يهود مىگويد:
تنها عده كمى از آنان پاك و حقشناس بودند، ولى دربارۀ نصارى مىگويد: جمعى از آنان منحرف شدند. از اين تعبير روشن مىشود كه منحرفان يهود بيشتر از منحرفان نصارى بودهاند. (ج ٣١٦/٤-٣١٧ و ٣١٩.)
[*]... فَأَغْرَيْنٰا بَيْنَهُمُ اَلْعَدٰاوَةَ وَ اَلْبَغْضٰاءَ إِلىٰ يَوْمِ اَلْقِيٰامَةِ...«... پس در ميان آنها تا دامنۀ قيامت عداوت و دشمنى افكنديم...» مائده/ ١٤.