شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٣٧ - اولى النهى (طه/ ٥٤ )
اشاره به همين موضوع است[**]، زيرا او يك وجود پرفيض و ذخيره بزرگ الهى است كه براى بر چيدن بساط ظلم و بيدادگرى در جهان و بر افراشتن پرچم عدل و داد نگاهدارى شده است.
و از اين جا روشن مىشود كه چه حق بزرگى اين شخصيّتهاى ارزشمند و مبارزهكنندگان با فساد و «اولوبقيهها» بر جوامع بشرى دارند، چرا كه آنها رمز بقا و حيات ملتها و نجات آنها از نابودى و هلاكتند! (ج ٢٧٦/٩.)
اولى الأبصار: (حشر/ ٢.)[*]
«صاحبان چشم»، اشاره به كسانى است كه حوادث را به خوبى مىبينند و با چشم باز، موشكافى مىكنند و به عمق آن مىرسند. (واژۀ «بصر» معمولا به عضو بينايى و «بصيرت» به درك و آگاهى درونى گفته مىشود. «مفردات راغب»).
در حقيقت «اولى الابصار» كسانى هستند كه آمادگى گرفتن درسهاى عبرت دارند، لذا قرآن به آنها هشدار مىدهد كه (از حوادث) بهرهبردارى لازم كنيد.
(ج ٤٩١/٢٣.)
اولى النهى: (طه/ ٥٤.)[***]
در حديثى كه در اصول كافى از پيامبر (ص) نقل شده است، چنين مىخوانيم:
«بهترين شما«اولو النُّهى»[١](صاحبان انديشههاى مسئول) است، از پيامبر (ص) پرسيدند:
اولو النهى كيانند؟ فرمود: آنها كه داراى اخلاق حسنه و عقلهاى پروزن هستند و آنها
[**]دراينباره شرح مبسوطى، زير عنوان: «بقيّة اللّه» در ماده «بقى» نوشتهايم به آنجا مراجعه فرماييد.
[*]... فَاعْتَبِرُوا يٰا أُولِي اَلْأَبْصٰارِ«پس عبرت بگيريد اى صاحبان چشم!» حشر/ ٢
[***]كُلُوا وَ اِرْعَوْا أَنْعٰامَكُمْ إِنَّ فِي ذٰلِكَ لَآيٰاتٍ لِأُولِي اَلنُّهىٰ.«هم خودتان بخوريد و هم چهارپايانتان را در آن به چرا بريد كه در اين نشانههاى روشنى است براى صاحبان عقل» طه/ ٥٤.
(١) «النّهى»: جمع «نهية» در اصل از مادّۀ «نهى» (نقطه مقابل امر) گرفته شده و به معنى عقل و دانشى است كه انسان را از زشتيها نهى مىكند. [نمونه، ج ٢٢٣/١٣.]