شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٦٣ - معنى اصلى «لا جرم» (سور١٧٢٨ نحل، آيه ٢٣ )
ج ر م
أَجْرَمُوا:(انعام/ ١٢٤.)[*]
واژۀ «اجرام» از مادّۀ «جرم» (بر وزن جهل) در اصل به معنى «قطع كردن و بريدن» است و ازآنجا كه افراد گنهكار، پيوندها را قطع مىكنند و خود را از اطاعت فرمان خدا جدا مىسازند اين كلمه به «گناه» نيز اطلاق شده است و در آن اشاره لطيفى به اين حقيقت است كه هر انسانى در ذات خود پيوندى با حق و پاكى و عدالت دارد و آلودگى به گناه در واقع جدايى از فطرت الهى است. (ج ٤٣٢/٥، ج ٨٥/٩.)
مجرم: (زخرف/ ٧٤.)[**]
در اصل از مادّه «جرم» (بر وزن گرم) به معنى «قطع كردن» است كه در مورد قطع ميوه (هاى نارس و نامناسب) از درخت و همچنين قطع خود درختان به كار مىرود، سپس در مورد انجام هرگونه اعمال بد بهكاررفتهاست، شايد به اين تناسب كه انسان را از خدا و ارزشهاى انسانى جدا مىسازد. (ج ٢٥٢/٤، ج ١٢٠/٢١.)
معنى اصلى «لا جرم» (سورۀ نحل، آيه ٢٣.)[***]
كلمۀ «لا جرم» كلمهاى است مركب از «لا» و «جرم» كه معمولا براى تأكيد و به معنى «قطعا» و گاهى به معنى «لابد» (ناچار) به كار مىرود و حتى گاهى به معنى «قسم» استعمال مىشود، مثل اين كه مىگوييم: «لا جرم لأفعلنّ» يعنى سوگند مىخورم كه
[*]... سَيُصِيبُ اَلَّذِينَ أَجْرَمُوا صَغٰارٌ عِنْدَ اَللّٰهِ وَ عَذٰابٌ شَدِيدٌ بِمٰا كٰانُوا يَمْكُرُونَ.«... به زودى كسانى كه مرتكب گناه شوند گرفتار حقارت در پيشگاه خدا و عذاب شديد در مقابل مكر (و فريب و نيرنگى) كه داشتند، مىشوند» انعام/ ١٢٤.
[**]إِنَّ اَلْمُجْرِمِينَ فِي عَذٰابِ جَهَنَّمَ خٰالِدُونَ.«مجرمان در عذاب دوزخ جاودانه مىمانند» زخرف/ ٧٤.
[***]لاٰ جَرَمَ أَنَّ اَللّٰهَ يَعْلَمُ مٰا يُسِرُّونَ وَ مٰا يُعْلِنُونَ...«قطعا خداوند از آنچه پنهان مىدارند و آنچه آشكار مىسازند با خبر است...» نحل/ ٢٣.