شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٥٥ - خوان (نساء/ ١٠٧ )
آيۀ مورد بحث ادامۀ پيمانشكنيهاى بنى اسرائيل است كه خداوند آنها را از رحمت خويش دور كرد و دلهاى آنها را سخت و سنگين ساخت تا آنجا كه سخنان خدا را از مورد خود تحريف كردند و بخشى از آنچه به آنها گوشزد شده بود به فراموشى سپردند، آيه مىگويد: «هر روز به خيانت تازهاى از آنها پى مىبرى مگر عدّۀ كمى از آنها كه از اين جنايتها بر كنارند و در اقليتند...» مائده/ ١٣. (ج ٣١٣/٤.)
خوان: (نساء/ ١٠٧.)[*]
از «خيانة» گرفته شده و صيغۀ مبالغه است به معنى «بسيار خيانتكننده» (خيانت پيشه).
آيۀ مورد بحث دربارۀ عدم دفاع و حمايت از خائنان است، مىفرمايد:
«هيچگاه از خائنان و از آنها كه به خود خيانت كردند دفاع و حمايت مكن، زيرا خداوند افراد خيانت پيشه گنهكار را دوست ندارد»إِنَّ اَللّٰهَ لاٰ يُحِبُّ مَنْ كٰانَ خَوّٰاناً أَثِيماً.
نساء/ ١٠٧.
قابل توجه اين كه در اين آيه مىفرمايد: «كسانى كه به خود خيانت كردند» در حالى كه طبق شأن نزول آيه، خيانت نسبت به ديگران انجام شده است و اين اشاره به همان معنى لطيفى است كه قرآن بارها آن را تذكر داده كه هر عملى از انسان سر بزند، آثار خوب و بد آن اعم از معنوى و مادى، قبل از هركس متوجه خود او مىشود، همانطور كه در جاى ديگر فرموده:
إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لِأَنْفُسِكُمْ وَ إِنْ أَسَأْتُمْ فَلَهٰا«اگر نيكى كنيد به خود كردهايد و اگر بدى كنيد نيز به خودتان بد كردهايد...» اسراء/ ٧.
و يا اين كه اشاره به مطلب ديگرى است كه باز هم قرآن آن را تأييد كرده و آن اين كه همۀ افراد بشر بسان اعضاى يك پيكرند و اگر كسى زيانى به ديگرى برساند همانند آن است كه به خود زيان رسانده باشد، درست مثل كسى كه با دست خود سيلى به صورت خود مىزند.
نكته ديگر اين كه آيه در مورد كسانى نيست كه مثلا يكبار مرتكب خيانت شدهاند و
[*]وَ لاٰ تُجٰادِلْ عَنِ اَلَّذِينَ يَخْتٰانُونَ أَنْفُسَهُمْ إِنَّ اَللّٰهَ لاٰ يُحِبُّ مَنْ كٰانَ خَوّٰاناً أَثِيماً.نساء/ ١٠٧.