شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤١٢ - (تحريم/ ٩ )
الاصغر الى الجهاد الاكبر. «ما از جهاد كوچك بهسوى جهاد بزرگ بازگشتيم» اشاره به همين جهاد و عظمت كار دانشمندان و علما در تبليغ دين باشد.
اين تعبير، عظمت مقام قرآن را بازگو مىكند، زيرا وسيلهاى است براى اين جهاد كبير، و سلاحى است برنده كه قدرت بيان و استدلال و تأثير عميق و جاذبيّتش ما فوق تصور و قدرت انسانهاست.
«جهاد كبير» تعبير گويايى است از اهميّت برنامۀ يك مبارزۀ الهى.
جالب اين كه در آيۀ مورد بحث، اين عنوان به قرآن داده شده است، و يا به تعبير ديگر به عمل كسانى كه بهوسيلۀ قرآن با كژيها و انحرافها و آلودگيها مبارزه مىكنند.
اين تعبير از يكسو اهميت مبارزات منطقى و عقيدتى را روشن مىسازد، و ازسوىديگر عظمت مقام قرآن را، زيرا اين نور الهى، بدون ترديد اين قدرت را دارد كه هر قلب آمادهاى را هرجا باشد بهسوى خود جذب كند و به همين دليل در آيۀ مورد بحث، قرآن وسيلۀ جهاد كبير معرفى شده است. (ج ١٢٢/١٥ و ١٣٠-١٣١.)
جٰاهِدِ:(تحريم/ ٩.)[*]
در بحثهاى پيشين، پيرامون جهاد و مادّۀ جهد و معانى آن به تفصيل سخن گفتيم، اكنون به شرح و كاربرد واژۀ «جاهد» در آيۀ مورد بحث كه در اصل از همان مادّۀ «جهد» گرفته شده است، مىپردازيم.
ازآنجا كه منافقان از افشاى اسرار درونى خانۀ پيامبر (ص) و بروز مشاجرات و اختلافهايى در ميان همسران او خوشحال بودند، به شايعات در اين زمينه دامن مىزدند، و شايد به همين مناسبت در آيۀ مورد بحث دستور شدت عمل دربارۀ آنها داده شده، چنان كه مىفرمايد:
«اى پيامبر! با كفّار و منافقان پيكار و جهاد كن و بر آنها سخت بگير...».
اين جهاد در مورد كفار ممكن است به صورت مسلّحانه يا غير مسلّحانه بوده باشد، ولى در مورد منافقان بدون شك مسلّحانه نيست، زيرا در هيچ تاريخى نقل نشده كه پيامبر (ص) با
[*]يٰا أَيُّهَا اَلنَّبِيُّ جٰاهِدِ اَلْكُفّٰارَ وَ اَلْمُنٰافِقِينَ وَ اُغْلُظْ عَلَيْهِمْ...«اى پيامبر! با كفّار و منافقان پيكار كن و بر آنها سخت بگير...» تحريم/ ٩.