اسم فاعل، از مادّه «بهج» به معنى «زيبا و چشمگير و سرور آفرين» است. آيه مورد بحث (بخش انتهايى آيه) درباره زندگى و حيات گياهان است كه زمين در فصل زمستان، خشك و مرده است، اما هنگامى كه قطره‌هاى حياتبخش باران به فرمان خدا برآن فروفرستاده مى‌شود و فصل بهار فرامى‌رسد، جنبشى سراسر آن را فرامى‌گيرد و نمو مى‌كند و انواع گياهان زيبا را مى‌روياند. (ج ١٩/١٤ و ٢٠.)

ب‌ه‌ل

مباهله چيست‌؟ (سورۀ آل عمران آيه ٦١.)[**]

«مباهله» در اصل از مادۀ «بهل» (بر وزن اهل) به معنى «رها كردن و قيد و بند را از چيزى برداشتن» است، و به‌همين‌جهت هنگامى كه حيوانى را به حال خود واگذارند و پستان آن را در كيسه قرار ندهند تا نوزادش بتواند به آزادى شير بنوشد به آن «باهل» مى‌گويند و «ابتهال» در دعا، به معنى تضرّع و واگذارى كار به خداست.

و اگر آن را گاهى به معنى «هلاكت و لعن و دورى از خدا» گرفته‌اند نيز به خاطر اين است كه رها كردن و واگذار كردن بنده به حال خود اين نتايج را به دنبال مى‌آورد. اين بود معنى «مباهله» از نظر ريشۀ لغت.

و از نظر مفهوم متداول كه در آيۀ مورد بحث گرفته شده، به معنى نفرين كردن دو نفر به يكديگر است به اين ترتيب، افرادى كه با هم دربارۀ يك مسئله مهم مذهبى گفتگو دارند

[*]... وَ أَنْبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ‌.«... و انواع گياهان زيبا را مى‌روياند.» حج/ ٥.

[**]فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ مٰا جٰاءَكَ مِنَ اَلْعِلْمِ فَقُلْ تَعٰالَوْا نَدْعُ أَبْنٰاءَنٰا وَ أَبْنٰاءَكُمْ وَ نِسٰاءَنٰا وَ نِسٰاءَكُمْ وَ أَنْفُسَنٰا وَ أَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اَللّٰهِ عَلَى اَلْكٰاذِبِينَ‌.«هرگاه بعد از علم و دانشى كه (دربارۀ مسيح) به تو رسيده (باز) كسانى با تو به محاجّه و ستيز برخيزند به آنها بگو: بياييد ما فرزندان خود را دعوت مى‌كنيم شما هم فرزندان خود را، ما زنان خويش را دعوت مى‌كنيم شما هم زنان خود را، ما از نفوس خود دعوت مى‌كنيم شما هم از نفوس خود، آنگاه مباهله مى‌كنيم و لعنت خدا را بر دروغ‌گويان قرار مى‌دهيم» آل عمران/ ٦١.