شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٣٢ - اثرن (عاديات/ ٤ )
خاطر، نيز افتاده است و اين كلمه با كلمۀ «أمنا» كه پشت سر آن در آيه آمده، تأكيد مىشود، مخصوصا كلمۀ «للنّاس» نشان مىدهد كه اين مركز امنوامان، پناهگاهى است عمومى براى همۀ جهانيان و انسانها و تودههاى مردم. (ج ٤٤٧/١.)
مَثُوبَةً:(مائده/ ٦٠.)[*]
و «ثواب» در اصل به معنى «رجوع و بازگشت به حالت اوّل» است و به هرگونه سرنوشت يا جزا (پاداش و كيفر) نيز گفته مىشود، ولى غالبا (همانطور كه در مبحث بالا گفته شد) در مورد پاداشهاى نيك به كار مىرود و گاهى به معنى مجازات نيز بهكاررفتهاست ، در آيۀ مورد بحث مىتواند به معنى سرنوشت و يا به معنى جزا و كيفر بوده باشد. (ج ٤٤٢/٤.)
ث و ر
اثار: (روم/ ٩.)[**]
از مادّۀ «ثور» (بر وزن غور) به معنى «پراكنده ساختن» است و اين كه عرب به گاو نر «ثور» مىگويد به خاطر آن است كه زمين را با آن شخم مىكند.
در آيۀ مورد بحث، جملۀ:أَثٰارُوا اَلْأَرْضَ(زمين را زير و رو كردند) ممكن است اشاره به شخم كردن زمين براى زراعت و درختكارى، يا كندن نهرها و قناتها، و يا بيرون آوردن شالوده عمارتهاى بزرگ و يا همه اينها باشد، چرا كه جملۀ«أَثٰارُوا اَلْأَرْضَ»، مفهوم وسيعى دارد كه تمام اين امور را كه مقدمه عمران و آبادى است، شامل مىشود. (ج ٣٧٣/١٦-٣٧٤.)
اثرن: (عاديات/ ٤.)[***]
در اصل از مادّۀ «ثور» (بر وزن غور) به معنى «پراكنده ساختن» است و در آيۀ مورد
[*]قُلْ هَلْ أُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِنْ ذٰلِكَ مَثُوبَةً...«بگو: آيا شما را از كسانى كه جايگاه و پاداششان بدتر از اين است با خبر كنم؟!...» مائده/ ٦٠.
[**]... وَ أَثٰارُوا اَلْأَرْضَ وَ عَمَرُوهٰا أَكْثَرَ مِمّٰا عَمَرُوهٰا...«... و زمين را (براى زراعت و آبادى) دگرگون ساختند و بيش از آنچه اينان آباد كردند، عمران نمودند...» روم/ ٩.
[***]فَأَثَرْنَ بِهِ نَقْعاً.«و گرد و غبار به هر سو پراكنده كردند» عاديات/ ٤.