شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٧٧ - (انعام/ ٦٥ )
در حقيقت دست خدا در ميدان جهاد براى تحويل گرفتن اين متاع اعم از جان و يا اموالى كه در جهاد منصرف مىشود آماده است! با اين ترتيب مىتوان گفت كه انسان سرمايههايى را كه از خدا گرفته به گرانترين قيمت به خود او مىفروشد و در برابر متاع ناچيزى بزرگترين نعمت را از او دريافت مىدارد.
(ج ١٤٧/٨-١٤٨، ج ٨٧/٢٤ تا ٩٣.)
تِجٰارَةً حٰاضِرَةً:(بقره/ ٢٨٢.)[*]
اين گونه تجارت، يك نوع «معاملۀ نقدى» است كه در اين نوع معامله گرچه تنظيم سند و نيز نوشتن لازم نيست، ولى بايد شاهد گرفت، بلكه از كلمۀ «فلا جناح» يعنى مانعى ندارد استفاده مىشود كه باز در همين صورت كه معامله به طور نقد، انجام مىگيرد، اگر سندى براى اين دادوستد تنظيم كنند، بهتر است، زيرا از هرگونه اشتباه و اعتراض احتمالى كه بعدا ممكن است پيش آيد جلوگيرى مىكند. (ج ٢٨٨/٢.)
ت ح ت
تَحْتِ:(انعام/ ٦٥.)[**]
به معنى «زير و پايين» مقابل «فوق، بالا» است و ظرف مكان است و با «من» و نيز بدون آن به كار گرفته مىشود.
آيۀ مورد بحث دربارۀ عذابى است كه خداوند قادر است آن را از طرف «بالا» و «پايين» به انواع مختلف براى مجرمان بفرستد.
ظاهر اين است كه اين دو كلمۀ «فوق» و «تحت» معنى بسيار وسيعى دارند هم طرف بالا و پايين حسّى را شامل مىشوند، يعنى مجازاتهايى مانند صاعقهها و رگبارهاى خطرناك
[*]... إِلاّٰ أَنْ تَكُونَ تِجٰارَةً حٰاضِرَةً تُدِيرُونَهٰا بَيْنَكُمْ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنٰاحٌ أَلاّٰ تَكْتُبُوهٰا وَ أَشْهِدُوا إِذٰا تَبٰايَعْتُمْ...«... مگر اين كه دادوستد نقدى باشد كه در ميان خود دست به دست مىكنيد كه گناهى بر شما نيست كه آن را ننويسيد و هنگامى كه خريدوفروش (نقدى) مىكنيد (باز هم) شاهد بگيريد...» بقره/ ٢٨٢.
[**]قُلْ هُوَ اَلْقٰادِرُ عَلىٰ أَنْ يَبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذٰاباً مِنْ فَوْقِكُمْ أَوْ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ...«بگو او قادر است كه عذابى از طرف فوق يا از زير پاى شما بر شما بفرستد...» انعام/ ٦٥.