شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٤٠ - حياة طيّبه (نحل/ ٩٧ )
پاكيزه مىبخشيم و پاداش آنها را به بهترين اعمالى كه انجام مىدادند خواهيم داد».
آيۀ فوق به صورت يك قانون كلى نتيجۀ اعمال صالح توأم با ايمان را از هركس و به هر صورت كه انجام يافته باشد بيان مىكند و به اين ترتيب معيار، تنها «ايمان» و «اعمال صالح زاييدۀ آن» است و ديگر هيچ قيد و شرطى، نه از نظر سن و سال، نه از نظر نژاد، نه از نظر جنسيت و نه از نظر پايه و رتبۀ اجتماعى در كار نيست.
و نتيجۀ اين عمل صالح مولود ايمان در اين جهان، حياة طيّبه است كه در اين صورت جامعهاى قرين آرامش، امنيت، رفاه، صلح، محبت، دوستى، تعاون و مفاهيم سازندۀ انسانى خواهد بود.
مفسران در معنى «حياة طيّبه» (زندگى پاكيزه) تفسيرهاى متعددى آوردهاند:
بعضى آن را به معنى «روزى حلال» تفسير كردهاند.
بعضى به «قناعت و رضا دادن به نصيب».
بعضى به «رزق روزانه».
بعضى به «عبادت توأم با روزى حلال».
و بعضى به «توفيق بر اطاعت فرمان خدا» و مانند آن.
ولى شايد نياز به تذكر نداشته باشد كه «حياة طيّبه» مفهومش آنچنان وسيع و گسترده است كه همۀ اينها و غير اينها را در بر مىگيرد، زندگى پاكيزه از هر نظر، پاكيزه از آلودگيها، ظلمها و خيانتها، عداوتها و دشمنيها، اسارتها، ذلتها و انواع نگرانيها و هرگونه چيزى كه آب زلال زندگى را در كام انسان، ناگوار مىسازد.
ولى با توجه به اين كه در دنبال آيه، سخن از جزاى الهى به نحو احسن به ميان آمده استفاده مىشود كه «حياة طيّبه» مربوط به دنياست و «جزاى احسن» مربوط به آخرت.
جالب اين كه در روايتى كه در «نهج البلاغه» از امير مؤمنان على عليه السلام نقل شده مىخوانيم كه:
«از امام پرسيدند منظور از جملۀ«فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيٰاةً طَيِّبَةً»چيست؟ فرمود: قناعت است[١]».
بدون شك مفهوم اين تفسير محدود ساختن«حَيٰاةً طَيِّبَةً»به قناعت نمىباشد، بلكه
(١)نهج البلاغه، كلمات قصار، شمارۀ ٢٢٦.