شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٤٦ - ايامى (در آي١٧٢٨ ٣٢، سور١٧٢٨ نور)
به خاطر داشتن آب و درختان زياد «ايكه» نام گرفت. (ج ٣٣٠/١٥.)
اصحاب ايكه كيانند؟ (سورۀ حجر، آيۀ ٧٨.)[*]
بسيارى از مفسران و ارباب لغت گفتهاند كه «ايكه» به معنى درختان در هم پيچيده و يا بيشه است و«أَصْحٰابُ اَلْأَيْكَةِ»همان قوم شعيبند كه در سر زمينى پرآب و مشجّر در ميان حجاز و شام زندگى مىكردند. آنها زندگى مرفه و ثروت فراوانى داشتند و بههمينجهت، غرور و غفلت آنها را فراگرفته بود و مخصوصا دست به كمفروشى و فساد در زمين زده بودند.
«شعيب» آن پيامبر بزرگ، آنها را از اين كارشان بر حذر داشت و دعوت به توحيد و راه حق كرد، اما آنها تسليم حق نشدند و سرانجام براثر مجازات دردناكى نابود گشتند، گرماى شديدى چندين روز پىدرپى آنها را فروگرفت و در آخرين روز ابر بزرگى در آسمان نمايان شد، آنها به سايۀ ابر پناه بردند، اما صاعقهاى فرود آمد و آن بيدادگران را نابود كرد[**].
(ج ١٢٠/١١.)
ا ى م
ايامى: (در آيۀ ٣٢، سورۀ نور)[***]
جمع «ايم» (بر وزن قيم) در اصل به معنى زنى است كه شوهر ندارد، سپس به مردى كه همسر ندارد گفته شده است، و به اين ترتيب تمام زنان و مردان مجرد در مفهوم اين آيه داخلند، خواه بكر باشند يا بيوه. (ج ٤٥٧/١٤.)
[*]وَ إِنْ كٰانَ أَصْحٰابُ اَلْأَيْكَةِ لَظٰالِمِينَ.«اصحاب الايكه (صاحبان سرزمينهاى پردرخت - قوم شعيب) مسلّما قوم ستمگرى بودند» حجر/ ٧٨.
(**) در جلد ٢٢ صفحه ٢٤٠ تفسير نمونه، ذيل آيۀ ١٤ سورۀ «ق» اشارهاى مختصر به «اصحاب ايكه» نيز شده است.
[***]وَ أَنْكِحُوا اَلْأَيٰامىٰوَ اَلصّٰالِحِينَ مِنْ عِبٰادِكُمْ وَ إِمٰائِكُمْ...«مردان و زنان بىهمسر را همسر دهيد و همچنين غلامان و كنيزان صالح و درستكارتان را...» نور/ ٣٢.