شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٤٣ - بلاغ مبين چيست؟ (سور١٧٢٨ نحل آي١٧٢٨ ٣٥ )
هم بلوغ فكرى پيدا كنند و توانايى براى حفظ مال داشته باشند. (ج ٣٧١/٣-٣٧٢.)
بلاغ و رسالات (سورۀ جن، آيۀ ٢٣.)[*]
بعضى گفتهاند «بلاغ» اشاره به ابلاغ اصول دين است و «رسالات» بيان فروع دين.
بعضى «بلاغ» را به معنى ابلاغ دستورهاى الهى، و «رسالات» را به معنى اجراى آنها دانستهاند.
ولى به نظر مىرسد كه هر دو به يك معنى بازگردد و تأكيد يكديگر باشد، به قرينۀ آيات متعددى از قرآن كه هر دو را به صورت يك معنى ذكر مىكند، مانند آيۀ ٦٢ سورۀ اعراف كه مىگويد:أُبَلِّغُكُمْ رِسٰالاٰتِ رَبِّي... «من «رسالتهاى» پروردگارم را به شما «ابلاغ» مىكنم...» (و آيات متعدد ديگر). (ج ١٣٣/٢٥.)
بلاغ مبين چيست؟ (سورۀ نحل آيۀ ٣٥.)[**]
با توجه به آيۀ مورد بحث مىبينيم كه وظيفۀ اصلى همۀ پيامبران، «بلاغ مبين» است، يعنى رهبران الهى نمىتوانند مخفيانه به دعوت خود ادامه دهند مگر اين كه مدتى محدود و موقت باشد، برنامه مخفىكارى آن هم در عصر دعوت رسالت چيزى نيست كه قابل قبول و نتيجهبخش باشد، صراحت توأم با رشادت و قاطعيت، همگام با تدبير، شرط اين دعوت است.
به همين دليل در تاريخ همۀ پيامبران مىخوانيم كه آنها با اين كه غالباً تنها بودند با بيانى صريح و عريان و آشكار، دعوت خود را ابراز مىداشتند و به تمام پيامدهاى آن تن در مىدادند.
و اين چنين است راه و رسم همۀ رهبران راستين (اعم از پيامبران و غير آنها) كه در اصل دعوت، هرگز به اصطلاح دندان روى حرف نمىگذارند و از سخنان دوپهلو استفاده نمىكنند، در بيان حقيقت چيزى فروگذار نمىنمايند و تمام عواقب اين صراحت و قاطعيت را
[*]إِلاّٰ بَلاٰغاً مِنَ اَللّٰهِ وَ رِسٰالاٰتِهِ...«تنها وظيفه من ابلاغ از سوى خدا و رساندن رسالات اوست...» جن/ ٢٣.
[**]... فَهَلْ عَلَى اَلرُّسُلِ إِلاَّ اَلْبَلاٰغُ اَلْمُبِينُ.«... آيا پيامبران وظيفهاى جز ابلاغ آشكار دارند؟!» نحل/ ٣٥.