شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٨١ - «جلاّها» (شمس/ ٣ )
قابل توجه است كه قرآن مجيد، حتى بسيارى از جزئيات مسائل اخلاقى و زندگى دستهجمعى مسلمانان را ناگفته نگذارده و در لابلاى دستورهاى مهم و بنيادى به اين جزئيات نيز پرداخته است تا مسلمانان تصور نكنند تنها پايبند بودن به اصول كلى براى آنها كافى است. (ج ٤٤٠/٢٣ با اقتباس از منابع ذكر شده)
جلل
جلال: (الرّحمن/ ٢٧.)[*]
به معنى «كبريا و عظمت» است و اين لفظ اختصاص به خداوند دارد.
جملۀ«ذُو اَلْجَلاٰلِ وَ اَلْإِكْرٰامِ»در آيۀ مورد بحث، اشاره به صفات جمال و جلال خداوند است، زيرا «ذوالجلال» از صفاتى خبر مىدهد كه خداوند «اجل» و برتر از آن است (صفات سلبيه) و «اكرام» به صفاتى اشاره مىكند كه حسن و ارزش چيزى را ظاهر مىسازد و آن «صفات ثبوتيۀ» خداوند مانند علم و قدرت و حيات اوست.
بنابراين، معنى آيه روىهمرفته چنين مىشود: «تنها ذات پاك خداوندى كه متصف به صفات ثبوتيه و منزّه از صفات سلبيه است در اين عالم باقى و برقرار مىماند».
(ج ١٣٦/٢٣١٨٧.)
وجل و
«جلاّها»: (شمس/ ٣.)[**]
از «تجلية» به معنى «اظهار و ابراز»[***]است و چنان كه «راغب» در مفردات
[*]كُلُّ مَنْ عَلَيْهٰا فٰانٍ،وَ يَبْقىٰ وَجْهُ رَبِّكَ ذُو اَلْجَلاٰلِ وَ اَلْإِكْرٰامِ.«تمام كسانى كه روى آن (زمين) هستند فانى مىشوند، و تنها ذات ذوالجلال و گرامى پروردگارت باقى مىماند» الرّحمن/ ٢٦ و ٢٧.
[**]وَ اَلنَّهٰارِ إِذٰا جَلاّٰهٰا.«و (قسم) به روز هنگامى كه صفحۀ زمين را روشن سازد» شمس/ ٣.
[***] در سوره اللّيل، آيه ٢ مىخوانيم:وَ اَلنَّهٰارِ إِذٰا تَجَلّٰى.«و قسم به روز هنگامى كه «تجلّى» مىكند» كه همان آشكار و ظاهر شدن است و اين از آن لحظهاى است كه سپيدۀ صبح پردۀ ظلمانى شب را مىشكافد و تاريكيها را به عقب مىراند و بر تمام پهنه آسمان حاكم مىشود و همه چيز را غرق نور و