شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٢٣ - (احزاب/ ٣٣ )
واژه گرچه معمولا به خويشاوندان نزديك گفته مىشود، ولى در اين آيه به پيروان راستين (لوط) نيز اطلاق شده، يعنى آنها جزء خانوادۀ او محسوب شدهاند، امّا به طورى كه از آيۀ ٣٦ سورۀ ذاريات[*]بر مىآيد هيچكس از قوم لوط جز خانواده و كسان نزديك او ايمان نياوردند[**]، بنابراين «اهل» در اين جا به همان معنى اصلى يعنى: «بستگان نزديك» است. (ج ٢٤٦/٦، با استفاده از مفردات «راغب»)
أَهْلَ اَلْبَيْتِ:(احزاب/ ٣٣.)[***]
تعبير «أهل البيت» به اتفاق همۀ علماى اسلام و مفسران، اشاره به اهل بيت پيامبر (ص) است و اين چيزى است كه از ظاهر خود آيه نيز فهميده مىشود، چرا كه «بيت» گرچه به صورت مطلق در اين جا ذكر شده، امّا به قرينۀ آيات قبل و بعد، منظور از آن، بيت و خانه پيامبر (ص) است[١].
اما اين كه مقصود از «اهل بيت پيامبر (ص)» در اين جا چه اشخاصى مىباشند؟ در ميان مفسران گفتگوست. بعضى آن را مخصوص همسران پيامبر (ص) دانستهاند و آيات قبل و بعد را كه دربارۀ ازدواج رسول خدا (ص) سخن مىگويد، قرينۀ اين معنى شمردهاند.
ولى با توجه به يك مطلب، اين عقيده نفى مىشود و آن اين كه ضميرهايى كه در آيات قبل و بعد آمده، عموما به صورت ضمير «جمع مؤنث» است، در حالى كه ضماير اين قسمت از آيه (كه مورد بحث است) همه به صورت «جمع مذكر» است و اين نشان مىدهد معنى ديگرى در نظر بوده است.
[*]فَمٰا وَجَدْنٰا فِيهٰا غَيْرَ بَيْتٍ مِنَ اَلْمُسْلِمِينَ.«و جز يك خانوادۀ با ايمان در تمام آنها نيافتيم». ذاريات/ ٣٦.
[**] از آيۀ ١٠ سورۀ تحريم اجمالا استفاده مىشود كه همسر لوط در آغاز، زن سربهراهى بوده، سپس راه خيانت پيش گرفته و دشمنان لوط را جرأت بخشيده است.
[***]... إِنَّمٰا يُرِيدُ اَللّٰهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ اَلرِّجْسَ أَهْلَ اَلْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً.«... خداوند فقط مىخواهد پليدى و گناه را از شما «اهل بيت» دور كند و كاملا شما را پاك سازد» احزاب/ ٣٣.
[١] اين كه بعضى «بيت» را در اين جا اشاره به «بيت اللّه الحرام» و كعبه دانستهاند و اهل آن را «متّقون» شمردهاند با سياق آيات نامناسب است، چرا كه در اين آيات سخن از پيامبر (ص) و بيت او در ميان است، نه بيت اللّه الحرام و هيچگونه قرينهاى بر آنچه گفتهاند ندارند.