سرمايه‌هاى برونى، مانند مال و مقام به كار مى‌رود و گاه در سرمايه‌هاى درونى، مانند صحت و سلامت و عقل و ايمان و ثواب و اين همان است كه خداوند متعال به عنوان «خسران مبين» (زيان آشكار) از آن ياد فرموده است، آنجا كه مى‌گويد:

... إِنَّ اَلْخٰاسِرِينَ اَلَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَ أَهْلِيهِمْ يَوْمَ اَلْقِيٰامَةِ أَلاٰ ذٰلِكَ هُوَ اَلْخُسْرٰانُ اَلْمُبِينُ‌. «زيانكاران واقعى كسانى هستند كه سرمايۀ وجود خود و خانوادۀ خويش را در قيامت از دست مى‌دهند، بدانيد خسران مبين همين است»[*]زمر/ ١٥. (ج ٤٠٧/١٩، ج ٢٧٨/٢١، ج ٢٩٥/٢٧.)

خ س ف

خَسَفْنٰا: (قصص/ ٨١.)[**]

از مادّۀ «خسف» (بر وزن وصف) و «خسوف» (بر وزن فضول) به معنى «پنهان گشتن، مخفى شدن، فروبردن» است، لذا پنهان شدن نور ماه در زير سايۀ زمين را «خسوف» مى‌نامند و چاه «مخسوف» به چاهى مى‌گويند كه آب در آن پنهان شود و نيز پنهان شدن انسانها و خانه‌ها در شكاف زمين (شكافى كه براثر زلزله‌ها پديد مى‌آيد) «خسف» مى‌گويند، زيرا بارها در طول تاريخ بشر واقع شده است كه زمين‌لرزۀ شديدى اتفاق افتاده و زمين از هم شكافته شده و شهر يا آباديهايى را در كام خود فروبلعيده است، چنان كه آيۀ ٤٥ سورۀ نحل به همين موضوع اشاره مى‌كند و مى‌گويد:

«آيا توطئه گران از اين عذاب الهى ايمن گشتند كه ممكن است خدا آنها را در زمين فروبرد...»[***]

(ديگرى زيان». «امام هادى (ع) على بن محمّد النقى» تحف العقول، ص ٣٦١.

[*] مجموع انواع واژه‌هايى كه از مادّۀ «خسر» اشتقاق يافته و در قرآن كريم به كار گرفته شده، هفده مورد است و تعداد كاربرد آنها شصت و پنج مورد، به قرار زير: خسر (٧) مورد، خسروا (٨) مورد، خاسرون (١٤) مورد، خاسرين (١٨) مورد، خسارا (٣) مورد، خسرا، خسرانا، خسر، خاسرة، تخسروا، تخسير، مخسرين، يخسر، يخسرون (هركدام يك مورد)، خسران، اخسرون، اخسرين (هركدام دو مورد). (استخراج از: المعجم الاحصائى لالفاظ القرآن الكريم)

[**]فَخَسَفْنٰا بِهِ وَ بِدٰارِهِ اَلْأَرْضَ‌...«پس ما، او (قارون) و خانه‌اش را در زمين فروبرديم» قصص/ ٨١.

[***]أَ فَأَمِنَ اَلَّذِينَ مَكَرُوا اَلسَّيِّئٰاتِ أَنْ يَخْسِفَ اَللّٰهُ بِهِمُ اَلْأَرْضَ‌...نحل/ ٤٥.