جمع «برى» مانند «ظرفاء» و «ظريف». (ج ١٩/٢٤.) اصل برائت و آيۀ: «...مٰا كُنّٰا مُعَذِّبِينَ‌...»[**]در علم اصول در مباحث «برائت» به آيۀ فوق استدلال شده است، زيرا حد اقل مفهوم آيه اين است كه در مسائلى كه عقل قادر به درك آن نيست، خداوند بدون بعث رسولان، يعنى بيان احكام و وظايف، كسى را مجازات نمى‌كند و اين دليل بر نفى مجازات و عقاب در موارد عدم بيان است و اصل برائت نيز چيزى جز اين نمى‌گويد كه عقاب بدون بيان صحيح نيست.

اما اين كه بعضى گفته‌اند كه منظور از عذاب در آيۀ فوق، تنها عذاب استيصال يعنى مجازاتهاى نابودكننده همچون طوفان نوح است، هيچ دليلى برآن نيست، بلكه همان گونه كه گفتيم اطلاق آيه آن را نفى مى‌كند و هرگونه عذاب و مجازات را فرامى‌گيرد.

ضمنا يكى از قوانين مسلم اصول فقه، قاعدۀ «قبح عقاب بلا بيان» است، توضيح اين كه در اصول فقه اثبات شده است مادام‌كه حكمى به كسى نرسد در برابر آن مسئوليتى ندارد (مگرآنكه در فراگرفتن حكم كوتاهى كرده باشد) بنابراين با توجه به آيۀ ١٩ سورۀ انعام[***]آنهايى كه سخن پيامبر به آنها برسد در برابر آن مسئوليت دارند و كسانى كه بدون تقصير به آنها ابلاغ نشده باشد مسئوليتى ندارند. (ج ١٨٠/٥، ج ٥٧/١٢.)

برية: (بيّنه/ ٦ و ٧.)[****]

[*]قَدْ كٰانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْرٰاهِيمَ وَ اَلَّذِينَ مَعَهُ إِذْ قٰالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنّٰا بُرَآؤُا مِنْكُمْ وَ مِمّٰا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اَللّٰهِ‌...«براى شما تأسى نيكى در زندگى ابراهيم و كسانى كه با او بودند وجود داشت، هنگامى كه به قوم مشرك خود گفتند: ما از شما و آنچه غير از خدا مى‌پرستيد بيزاريم...» ممتحنه/ ٤.

[**]... وَ مٰا كُنّٰا مُعَذِّبِينَ حَتّٰى نَبْعَثَ رَسُولاً.«... و ما هرگز (شخص يا قومى را) مجازات نخواهيم كرد مگرآنكه پيامبرى مبعوث مى‌كنيم (تا وظايفشان را بيان كند)» اسراء/ ١٥.

[***]... وَ أُوحِيَ إِلَيَّ هٰذَا اَلْقُرْآنُ لِأُنْذِرَكُمْ بِهِ وَ مَنْ بَلَغَ‌...«... خدا اين قرآن را بر من وحى كرد، تا شما و تمام كسانى را كه اين قرآن به آنها مى‌رسد انذار كنم...» انعام/ ١٩.

[****]إِنَّ اَلَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ اَلْكِتٰابِ وَ اَلْمُشْرِكِينَ فِي نٰارِ جَهَنَّمَ خٰالِدِينَ فِيهٰا أُولٰئِكَ هُمْ شَرُّ اَلْبَرِيَّةِ‌.إِنَّ‌