شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٥٠ - «ايّه» يا «ايّها» (سور١٧٢٨ الرحمن، آي١٧٢٨ ٣١ )
بعضى از معجزات مهم، مانند معجزۀ «عصا» و «يد بيضاء»، است، چرا كه اينها از ويژگيهاى خاصى برخوردار بودند كه موجب سلطه و پيروزى آشكار موسى بر فرعونيان مىشد.
٣) اين احتمال را نيز بعضى دادهاند كه «آيات» اشاره به آيات تورات و بيان احكام و مانند آن است و «سلطان مبين» اشاره به معجزات موسى است، ولى با توجه به موارد استعمال «سلطان مبين» در قرآن مجيد، تفسير اول نزديكتر به نظر مىرسد، چرا كه در موارد متعددى كلمۀ «سلطان» يا «سلطان مبين» در قرآن به معنى دليل و منطق روشن آمده است[١].
(ج ٢٤٨/١٤.)
«ايّه» يا «ايّها» (سورۀ الرحمن، آيۀ ٣١.)[*]
بايد توجه داشت در رسم الخط قديمى قرآن مجيد در چند مورد «ايّها» به صورت «ايّه» نوشته شده است كه آيۀ مورد بحث و دو آيۀ ديگر (نور/ ٣١ و زخرف/ ٤٩.)[**]مىباشد، در حالى كه در موارد ديگر رسم الخط «ايّها» با الف كشيده آخر ثبت شده است و به نظر مىرسد كه اين براساس ضابطهاى در رسم الخط قديم بوده است (به استناد فهرست كتاب
(منبع نور(طه/٢٢.) . ٣) طوفانهاى كوبنده (اعراف/ ١٣٣.).٤ و ٥ و ٦ و ٧) «ملخ» كه بر زراعتها مسلط شد و «قمل» (يك نوع آفت نباتى) و «ضفادع» (قورباغههايى كه از رود نيل برخاستند و در مدت كوتاهى سطح زندگى آنها را پوشاندند) و «دم» رود نيل رنگ خون گرفت (اعراف/ ١٣٣).٨ و ٩) «خشكسالى» و كمبود انواع ميوهها (اعراف/ ١٣٠.) كه شرح هركدام در ذيل آيات مربوط داده شده است. (تفسير نمونه، ج ٦٩/٢٣ (پاورقى)).
[١] در سورۀ نمل آيۀ ٢١ مىخوانيم:لَأُعَذِّبَنَّهُ عَذٰاباً شَدِيداً أَوْ لَأَذْبَحَنَّهُ أَوْ لَيَأْتِيَنِّي بِسُلْطٰانٍ مُبِينٍ.«(سليمان گفت چنان چه «هدهد» بدون عذر غايب شده): همانا او را به عذابى سخت معذب گردانم، يا آنكه سرش از تن جدا كنم، يا كه براى غيبتش دليلى روشن (و عذر صحيح) بياورد» نمل/ ٢١. و در آيۀ ٢٣ سورۀ نجم مىخوانيم:إِنْ هِيَ إِلاّٰ أَسْمٰاءٌ سَمَّيْتُمُوهٰا أَنْتُمْ وَ آبٰاؤُكُمْ مٰا أَنْزَلَ اَللّٰهُ بِهٰا مِنْ سُلْطٰانٍ...«اى مشركان، اين بتها جز نامهايى كه شما و پدرانتان بر آنها نهادهايد چيز ديگرى نيست و خدا هيچ دليلى بر معبوديت آنها نازل نفرموده است...» نجم/ ٢٣.
[*]سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ اَلثَّقَلاٰنِ.«به زودى به حساب شما مىپردازيم اى دو گروه انس و جان» رحمان/ ٣١.
[**]... وَ تُوبُوا إِلَى اَللّٰهِ جَمِيعاً أَيُّهَا اَلْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ.«... و اى اهل ايمان همه به درگاه خدا