شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٤٢ - (نساء/ ٦ )
و گاهى به معنى رسيدن به چهلسالگى است (احقاف/ ١٥.) «تا زمانى كه بلوغ أشدّ پيدا كند و به چهل سال برسد»[١]و گاهى به معنى مرحلۀ قبل از پيرى آمده (غافر/ ٦٧.) «سپس خداوند شما را به صورت اطفالى از عالم جنين بيرون مىفرستد، سپس به مرحله استحكام جسم و روح مىرسيد سپس به مرحلۀ پيرى»[٢].
اين تفاوت تعبيرات ممكن است به خاطر اين باشد كه انسان براى رسيدن به استحكام روح و جسم مراحلى را مىپيمايد كه بدون شك رسيدن به حد بلوغ يكى از آنهاست و رسيدن به چهلسالگى كه معمولا توأم با يك نوع پختگى در فكر و عقل مىباشد مرحله ديگر است و همچنين قبل ازآنكه انسان قوس نزولى خود را سير كند و به وهن و سستى گرايد.
ولى به هر حال در آيۀ مورد بحث منظور همان مرحله بلوغ جسمى و روحى است كه در يوسف (ع) در آغاز جوانى پيدا شد[*](ج ٣٦٣/٩-٣٦٤.)
بَلَغُوا اَلنِّكٰاحَ:(نساء/ ٦.)[**]
در آيۀ مورد بحث دستور ديگرى دربارۀ يتيمان و سرنوشت اموال آنهاست و مىفرمايد:
«يتيمان را بيازماييد تا هنگامى كه به حدّ بلوغ برسند...» و اگر در اين موقع در آنها رشد كافى براى ادارۀ اموالشان يافتيد، ثروت آنها را به آنها بازگردانيد.
تعبير به«إِذٰا بَلَغُوا اَلنِّكٰاحَ»اشاره به اين است كه آنها به سرحدّى برسند كه قدرت بر ازدواج داشته باشند و روشن است كسى كه قدرت بر ازدواج دارد قدرت بر تشكيل خانواده خواهد داشت و چنان كسى بدون سرمايه نمىتواند به اهداف خود برسد، بنابراين آغاز زندگى زناشويى با آغاز زندگى اقتصادى مستقل همراه است و به عبارت ديگر، ثروت آنها موقعى به دستشان داده مىشود كه هم به بلوغ جسمى برسند و نياز آنها به مال شديد شود و
[١]... حَتّٰى إِذٰا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ بَلَغَ أَرْبَعِينَ سَنَةً...احقاف/ ١٥.
[٢]... ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلاً ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ ثُمَّ لِتَكُونُوا شُيُوخاً...غافر/ ٦٧.
[*] در اين زمينه به صورت مفصّلترى در مادّۀ «ش د د» توضيح داده شده است.
[**]وَ اِبْتَلُوا اَلْيَتٰامىٰ حَتّٰى إِذٰا بَلَغُوا اَلنِّكٰاحَ...«و يتيمان را بيازماييد تا هنگامى كه به حدّ بلوغ برسند...» نساء/ ٦.