شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٩٢ - تَخْضَعْنَ (احزاب/ ٣٢ )
سرنوشت گرفتار شده، داستانهاى واقعى ديگر نيز از اين موضوع بر كنار نمانده است.
براى درك واقعيت بايد معيار را آيات قرآن قرار داد و حتّى احاديث را در صورتى مىتوان پذيرفت كه موافق آن باشد، اگر حديثى برخلاف آن بود مسلّما قابل قبول نيست و خوشبختانه در احاديث معتبر چنين حديثى نداريم. (ج ٥٠٩/١٢-٥١٠ و ٥١٢.)
خضع
تَخْضَعْنَ: (احزاب/ ٣٢.)[*]
در اصل از مادّۀ «خضع و خضوع» گرفته شده و به معنى «فروتنى، نرمى و نازكى و فرمانبردارى كردن» است، خضع بالقول «به نرمى و نازكى سخن گفت» و به طورى كه «الميزان» مىگويد: «خضوع» مخصوص به اعضا است و «خشوع» مربوط به قلب[**]، و جملۀ:
... فَلاٰ تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ...در آيۀ مورد بحث يعنى اين كه «در سخن گفتن نرمى نكنيد» اين آيه ناظر به يكى از هفت دستور مهمّى است كه دربارۀ همسران پيامبر اكرم (ص) نازل شده است، آيه مىگويد:
«اى همسران پيامبر! شما همچون يكى از زنان معمولى نيستيد اگر تقوا پيشه كنيد، بنابراين در گفتار نرمى نكنيد (به گونهاى هوسانگيز سخن نگوييد) كه بيمار دلان در شما طمع كنند...» احزاب/ ٣٢.
بلكه به هنگام سخن گفتن، جدى و خشك و به طور معمولى سخن بگوييد، نه همچون زنان كمشخصيت كه سعى دارند با تعبيرات تحريككننده كه گاه توأم با ادا و اطوار مخصوصى است كه افراد شهوت ران را به فكر گناه مىافكند سخن بگوييد.
همچنين در آيۀ ٤ سورۀ شعراء[***]به واژۀ «خاضعين» بر مىخوريم كه آن اسم فاعل و جمع «خاضع» است و آيه چنين است:
[*]يٰا نِسٰاءَ اَلنَّبِيِّ لَسْتُنَّ كَأَحَدٍ مِنَ اَلنِّسٰاءِ إِنِ اِتَّقَيْتُنَّ فَلاٰ تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَيَطْمَعَ اَلَّذِي فِي قَلْبِهِ مَرَضٌ...
[**] به نقل از تبيين اللغات، ج ٣٨٧/١.
[***]إِنْ نَشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِمْ مِنَ اَلسَّمٰاءِ آيَةً فَظَلَّتْ أَعْنٰاقُهُمْ لَهٰا خٰاضِعِينَ.شعراء/ ٤.