شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٢٠ - (در آيه ٢٢٣ سور١٧٢٨ بقره)
انم
أنام: (الرّحمن/ ١٠.)[*]
بعضى به معنى «انسانها» و بعضى به «انس و جنّ» و گاه آن را به معنى «هر موجود ذىروح» تفسير كردهاند. البته جمعى از ارباب لغت و مفسران آن را به مطلق «خلق» نيز تفسير كردهاند، ولى قرائن موجود و خطابهاى سوره كه متوجه انس و جن است نشان مىدهد كه منظور از آن در آيۀ مورد بحث همان انس و جن است[**]. (ج ١١٠/٢٣.)
اننى
أَنّٰى:(در آيه ٢٢٣ سورۀ بقره)[***]
از اسماء شرط است و غالبا به معنى «متى» كه به معنى زمان است استعمال مىشود، در اين صورت آن را «انّى زمانيه» مىگويند و گاهى به معنى «مكان» هم استعمال مىشود، مانند «انّى» در آيۀ ٣٧ آل عمران:
... يٰا مَرْيَمُ أَنّٰى لَكِ هٰذٰا قٰالَتْ هُوَ مِنْ عِنْدِ اَللّٰهِ...«زكريا هنگامى كه وارد بر مريم مىشد در كنار او غذايى آماده مىديد، (از او پرسيد):«أَنّٰى لَكِ هٰذٰا؟»از كجا اين غذا براى تو آمد؟ (جواب داد):«مِنْ عِنْدِ اَللّٰهِ»از نزد خدا (يعنى از بهشت)» از كلمۀ «انّى» اگر زمانيه باشد توسعه در زمان آميزش جنسى با زنان استفاده مىشود، كه شامل تمام ساعات شب و روز مىشود، يعنى آميزش جنسى در هر ساعتى مجاز است، و اگر مكانيه باشد، منظور توسعه در مكان و محل و چگونگى آميزش است.
بايد توجه داشت كه «انّى» گاه به معنى «اَيْنَ» (كجا) و گاه به معنى «كيف»
[*]وَ اَلْأَرْضَ وَضَعَهٰا لِلْأَنٰامِ.«و زمين را براى خلايق آفريد» الرّحمن/ ١٠.
[**] أنام: اسم جمع است، مفرد ندارد، اعم از جن و انس.
[***]نِسٰاؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ فَأْتُوا حَرْثَكُمْ أَنّٰى شِئْتُمْ...«زنان شما مركز بذر افشانى شما هستند، شما هر زمان بخواهيد مىتوانيد با آنها آميزش كنيد...» بقره/ ٢٢٣.