شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٥٥ - (هود/ ١ )
بههمينجهت در معنى «استوار گردانيدن» استعمال شده است.
آيۀ مورد بحث، نخستين آيۀ سورۀ هود و مانند بسيارى از سورههاى ديگر قرآن با بيان اهميّت اين كتاب بزرگ آسمانى شروع شده است تا مردم به محتويات آن بيشتر توجه كنند و با ديدۀ دقيقترى به آن بنگرند.
اين آيه، يكى از ويژگيهاى قرآن مجيد را با دو جمله بيان مىكند:
نخست اين كه «كتابى است كه تمام آياتش متقن و مستحكم است» (كتاب احكمت آياته) و «سپس شرح و تفصيل و بيان تمام نيازمنديهاى انسان درزمينۀ زندگى فردى و اجتماعى، مادى و معنوى، در آن بيان شده است» (ثمّ فصّلت).
اين كتاب بزرگ با اين ويژگى از سوى چه كسى نازل شده است؟ «از نزد خدايى كه هم حكيم است و هم آگاه»(مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ).
به مقتضاى حكيم بودنش، آيات قرآن را محكم، و به مقتضاى خبير و آگاه بودنش آيات قرآن را در بخشهاى گوناگون، طبق نيازهاى انسان بيان داشته است، چرا كه تا كسى از تمام جزئيات نيازهاى روحى و جسمى انسان با خبر نباشد نمىتواند دستورات شايستۀ تكامل آفرينى صادر كند.
در واقع هريك از صفات قرآن كه در اين آيه آمده، از يكى از صفات خداوند سرچشمه مىگيرد، استحكام قرآن از حكمتش، و شرح و تفصيل آن از خبير بودنش.
در اين كه فرق ميان «احكمت» و «فصّلت» در آيۀ مورد بحث چيست؟ مفسران بحثهاى فراوان كردهاند، امّا آنچه به مفهوم آيه از همه نزديكتر به نظر مىرسد اين است كه در جملۀ اول اين واقعيت بيان شده است كه قرآن مجموعۀ واحد به هم پيوستهاى است كه همچون يك بناى محكم و استوار بر جاست و نشان مىدهد كه از سوى خداوند واحد يكتا نازل شده، و به همين دليل هيچگونه تضاد و اختلاف در ميان آياتش ديده نمىشود.
امّا جمله دوم اشاره به اين حقيقت است كه اين كتاب در عين وحدت، آنچنان شاخهها و شعب فراوان دارد كه تمام نيازهاى روحى و جسمى انسانها را در زير پوشش خود قرار مىدهد، بنابراين در عين وحدت، كثير است و در عين كثرت، واحد. (ج ٨/٩-٩.)