شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٩٣ - تنور (هود/ ٤٠ )
ريشۀ اين واژه را «تنر» و «تنور» هر دو آورده است).
آيۀ مورد بحث ناظر بر فرارسيدن فرمان قهر و عذاب الهى دربارۀ قوم ستمگر نوح است و چگونگى اين عذاب را تشريح مىكند.
در اين كه جوشيدن آب از تنور چه تناسبى با مسئله نزديك شدن طوفان دارد مفسران در آن گفتگو بسيار كردهاند.
بعضى گفتهاند جوشيدن آب از درون تنور يك نشانۀ الهى بوده است براى نوح، تا او متوجه جريان شود و خود و يارانش با وسايل و اسباب لازم بر كشتى سوار شوند.
گروهى ديگر احتمال دادهاند كه «تنور» در اين جا در معنى مجازى و كنايى استعمال شده، اشاره به اين كه تنور خشم و غضب پروردگار فوران پيدا كرد و شعلهور شد و اين به معنى نزديك شدن عذاب كوبندۀ الهى است، اين تعبير در فارسى و هم در زبان عربى آمده است كه شدت غضب را تشبيه به فوران آتش مىكنند.
ولى اين احتمال، قوىتر به نظر مىرسد كه تنور به معنى حقيقى و معروف آن باشد و منظور از آن، تنور خاصى هم نباشد، بلكه منظور بيان اين نكته است هنگامى كه آب از درون تنور كه معمولا مركز آتش است جوشيدن گرفت نوح و يارانش متوجه شدند اوضاع به زودى دگرگون مىشود و انقلاب و تحول نزديك است «آب كجا و آتش كجا؟!» به تعبير ديگر هنگامى كه ديدند سطح آب زيرزمينى چنان بالا آمده كه از درون تنور كه معمولا در جاى خشك و محفوظى ساخته مىشود جوشيدن گرفته فهميدند موضوع مهمى در پيش است و حادثه نوظهورى در شرف تكوين است، همين موضوع اخطار و علامتى بود براى نوح و يارانش كه برخيزند و آماده شويد! شايد قوم غافل و بىخبر جوشيدن آب را از درون تنور خانههايشان ديدند، ولى مانند هميشه از كنار اين گونه اخطارهاى پرمعنى الهى چشموگوشبسته گذشتند، حتى براى
٢. روى زمين. ٣. قسمت بالاى زمين كه بر ساير جاها اشراف دارد، يعنى آب از جاهاى بلند زمين جوشيد. ٤. طلوع فجر است كه اول ظهور طوفان، آن موقع بود. ٥. كنايه از شدت غضب خدا باشد. «لسان، مجمع، الميزان»... وَ فٰارَ اَلتَّنُّورُ...هود/ ٤٠. (تا آنگاه كه امر ما آمد) و آب از تنور جوشيد، يا غضب خدا شديد شد. «به نقل از تبيين اللغات لتبيان الآيات»