بشارت: (در آيۀ ٩ سورۀ اسراء)[*]در اصل از «بشرة» به معنى «صورت» گرفته شده و هرگونه خبرى را كه در صورت انسان اثر بگذارد و او را مسرور يا غم‌آلود كند شامل مى‌شود.

همين واژه در موردى كه سخن از «عذاب اليم» به ميان آيد (نساء/ ١٣٨)[**]، يا به عنوان استهزاء، نسبت به افكار پوچ و بى‌اساس است و يا به خاطر آن است كه كلمۀ بشارت، نظر به معانى وسيعش، هرگونه خبرى را كه در صورت انسان اثر بگذارد و نشان‌دهندۀ شادى يا اندوه او باشد، شامل مى‌شود.

واژۀ «بشارت» در آيۀ ١٢٤ سورۀ توبه[***]، به معنى سرور و خوشحالى آمده كه آثارش در چهره انسان ظاهر است.

از مجموع سخنان دربارۀ «بشارت» چنين نتيجه مى‌گيريم كه: كلمۀ «بشارت» در اصل به معنى خبرهاى نشاطانگيز است كه اثر آن در «بشره» و صورت انسان آشكار مى‌شود، به كار بردن كلمۀ بشارت در مورد عذاب در بعضى از آيات قرآن، مانند:فَبَشِّرْهُمْ بِعَذٰابٍ أَلِيمٍ‌.آل عمران/ ٢١. و نيز مانند آياتى كه در قبل ذكر شد، در واقع يك نوع تهديد و استهزاء به افكار گنهكاران محسوب مى‌شود و اين شبيه سخنى است كه در ميان ما نيز متداول است كه اگر كسى كار بدى را انجام داد، در مقام تهديد و استهزاء به او مى‌گوييم «مزد و پاداش تو را خواهيم داد!». (ج ٣٥٦/٢، ج ١٦٩/٤، ج ٢٠١/٨، ج ٣٨/١٢.) استبشار: (در آيۀ ١٧٠ و ١٧١ سورۀ آل عمران)[****]به معنى خوشحال شدن براثر دريافت بشارت يا مشاهدۀ نعمتى براى خود يا دوستان

[*]إِنَّ هٰذَا اَلْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ وَ يُبَشِّرُ اَلْمُؤْمِنِينَ اَلَّذِينَ يَعْمَلُونَ اَلصّٰالِحٰاتِ‌...«اين قرآن به راهى هدايت مى‌كند كه مستقيم‌ترين راههاست و به مؤمنانى كه عمل صالح انجام مى‌دهند بشارت مى‌دهد...» اسراء/ ٩.

[**]بَشِّرِ اَلْمُنٰافِقِينَ بِأَنَّ لَهُمْ عَذٰاباً أَلِيماً.«به منافقان بشارت ده كه مجازات دردناكى در انتظار آنهاست» نساء/ ١٣٨.

[***]... فَأَمَّا اَلَّذِينَ آمَنُوا فَزٰادَتْهُمْ إِيمٰاناً وَ هُمْ يَسْتَبْشِرُونَ‌.«... اما كسانى كه ايمان آورده‌اند ايمانشان را افزود و آنها (به فضل و موهبت الهى) خوشحالند» توبه/ ١٢٤.

[****]... وَ يَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُوا بِهِمْ مِنْ خَلْفِهِمْ‌...«... آنها به خاطر كسانى كه (مجاهدانى كه) بعد