شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٦٣ - خياط (اعراف/ ٤٠ )
ضمنا بايد توجه داشت كه اين تعبير نكتۀ ديگرى را نيز روشن مىسازد و آن شناختن صبح صادق از كاذب است، زيرا در پايان شب، نخست يك سفيدى بسيار كمرنگ به طور عمودى در اسمان پيدا مىشود كه آن را به دم روباه تشبيه كردهاند، اين همان صبح كاذب و دروغگوست، اما كمى بعد از آن سفيدى شفافى به طور افقى و در امتداد افق نمايان مىشود كه همچون رشته نخ سفيدى است كه در كنار رشته سياه شب كشيده شده است، اين همان صبح صادق است كه آغاز روزه و ابتداى وقت نماز صبح است و هيچ شباهتى با صبح كاذب ندارد. (ج ٦٥١/١ و ٦٥٣-٦٥٤.)
خياط: (اعراف/ ٤٠.)[*]
به معنى «سوزن» است و آيۀ مورد بحث دربارۀ سرنوشت افراد متكبر و لجوج است كه زير بار آيات پروردگار نمىروند و در برابر حق تسليم نيستند، مىفرمايد:
«آنها (هيچگاه) داخل بهشت نمىشوند مگر اين كه شتر از سوراخ سوزن خياطى بگذرد!...»حَتّٰى يَلِجَ اَلْجَمَلُ فِي سَمِّ اَلْخِيٰاطِاعراف/ ٤٠. يعنى بههيچوجه امكان ندارد كه آنها داخل بهشت شوند، بنابراين اين تعبير كنايه لطيفى از محال بودن اين امر است، در واقع براى اين كه عدم امكان دخول اين افراد در بهشت به صورت يك مسئله حسّى درآيد اين مثال انتخاب شده است، تا همانطور كه هيچكس ترديد ندارد كه ممكن نيست شتر با آن جثه بزرگش از سوراخ باريك سوزن عبور كند، همينطور مسلّم بدانيد راهى براى ورود افراد بىايمان متكبر در بهشت مطلقا موجود نيست! حد اقل از اين جمله چنين استفاده مىشود كه اين كنايه، از قديم در ميان اقوام معمول بوده است.
هم امروز نيز در ميان ما اين ضرب المثل دربارۀ افرادى كه گاهى زياد سخت مىگيرند و گاهى بسيار آسان مىگيرند رايج است، مىگويند «فلان كس گاهى از دروازه وارد نمىشود، ولى گاهى از چشمۀ سوزن عبور مىكند».
واژۀ «خياط» فقط يكبار در قرآن مجيد آمده است[**]. (ج ١٧٠/٦-١٧١.)
[*]... وَ لاٰ يَدْخُلُونَ اَلْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ اَلْجَمَلُ فِي سَمِّ اَلْخِيٰاطِ...اعراف/ ٤٠.
[**] المعجم الاحصائى، ج ٧١٦/٢.