شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٨٥ - (فتح/ ٢٩ )
جوانى پيوسته محمود و ستوده بود[١]» د. در رواياتى كه در مسئله معراج وارد شده است بسيار مىخوانيم كه خداوند پيامبر اسلام (ص) را در شب معراج بارها به عنوان «احمد» خطاب كرد و شايد از اينجاست كه مشهور شده نام آن حضرت در آسمانها «احمد» و در زمين «محمّد» (ص) است.
در حديثى از امام باقر (ع) نيز آمده است كه پيامبر اسلام (ص) ده نام داشت كه پنج نام آن در قرآن آمده: «محمّد» و «احمد» و «عبد اللّه» و «يس» و «ن[٢]» ه. هنگامى كه پيامبر (ص) آيات سورۀ صف را (كه آيۀ مورد بحث در آن است) براى مردم مدينه و مكه خواند و قطعا به گوش اهل كتاب نيز رسيد، هيچكس از مشركان و اهل كتاب ايراد نكردند كه انجيل بشارت از آمدن «احمد» داده نام تو «محمّد» است، اين سكوت خود دليل بر شهرت اين اسم در آن محيط است، زيرا اگر اعتراضى شده بود براى ما نقل مىشد، چه اين كه اعتراضهاى دشمنان، حتى در مواردى كه بسيار زننده بوده، نيز در تاريخ ثبت است.
از مجموع اين بحث نتيجه مىگيريم كه نام احمد از نامهاى معروف پيامبر اسلام (ص) بوده است[٣]. (ج ٧٧/٢٤ تا ٧٩.)
مُحَمَّدٌ:(فتح/ ٢٩.)[*]
(من اعلام القرآن) دربارۀ كلمۀ «محمّد» (ص) ابتدا نظرتان را به ترجمه مطلبى كه در دائرةالمعارف بزرگ فرانسه آمده است، جلب مىكنيم:
«محمّد» مؤسس دين اسلام و فرستادۀ خدا و خاتم پيامبران است، كلمۀ «محمّد» به معنى «بسيار حمد شده» است و از ريشۀ «حمد» كه به معنى «تجليل و تمجيد» است مشتق شده، و براثر تصادف عجيب، نام ديگرى كه آنهم از ريشۀ «حمد» است و مرادف لفظ «محمّد» مىباشد، يعنى «احمد» ذكر شده كه احتمال قوى مىرود، مسيحيان
[١]الغدير، ج ٣٥٨/٧.
(٢) نور الثقلين، ج ٣١٣/٥ - در تفسير در المنثور نيز رواياتى در اين زمينه آمده است، ج ٢١٤/٦.
[٣] در اين بحث، از كتاب «احمد موعود انجيل» و «تفسير فرقان» نيز استفاده شده است.
[*]مُحَمَّدٌ رَسُولُ اَللّٰهِ وَ اَلَّذِينَ مَعَهُ أَشِدّٰاءُ عَلَى اَلْكُفّٰارِ رُحَمٰاءُ بَيْنَهُمْ...فتح/ ٢٩.