شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٩٤ - (مائده/ ٩٥ )
ولى روى ملاحظات منافع شخصى، حاضر به قبول ايمان نبودند، مىفرمايد:
«آنها گفتند ما اگر هدايت را همراه تو پذيرا شويم و از آن پيروى كنيم ما را از سرزمينمان مىربايند! آيا ما حرم امنى در اختيار آنها قرار نداديم كه ثمرات هر چيزى (از هر شهر و ديارى) بهسوى آن آورده مىشود...» قصص/ ٥٧.
در تفاسير آمده است كه اين سخن را «حارث بن نوفل» بيان كرد، خدمت پيامبر (ص) رسيد، عرض كرد ما مىدانيم كه گفتار تو حق است اما چيزى كه مانع مىشود از برنامه تو پيروى كنيم و ايمان بياوريم ترس از هجوم عرب بر ماست كه ما را از سرزمينهاى بربايند و ما قدرت مقابله با آنها را نداريم[١]! اين سخن را كسى مىگويد كه قدرت پروردگار را ناچيز مىشمرد و قدرت مشتى عرب جاهلى را عظيم! اين سخن را كسى مىگويد كه هنوز به عمق عنايتها و حمايتهاى الهى آشنا نيست و نمىداند چگونه او يارانش را يارى مىدهد و دشمنانش را در هم مىشكند، لذا قرآن (چنان كه در آيه آمده) در پاسخ آنها مىگويد: «آيا ما حرم امنى در اختيار آنها قرار نداديم؟» خداوندى كه سر زمين شورهزار و سنگلاخ بىآب و درختى را حرم امن قرار داد و آنچنان دلها را متوجه آن ساخت كه بهترين محصولات از نقاط مختلف جهان را بهسوى آن مىآورند، قدرت خود را بخوبى نشان داده است، كسى كه چنين قدرتنمايى كرده و اينهمه «امنيت» و «نعمت» را در چنين سرزمينى قرار داده و با چشم خود آثار آن را مىبينيد و سالها از آن بهره گرفتهايد چگونه قادر نيست شما را در برابر هجوم مشتى عرب بتپرست حفظ كند؟! شما در حال كفر مشمول اين دو نعمت بزرگ الهى، «امنيت» و «مواهب زندگى» بوديد، چگونه ممكن است خداوند، بعد از اسلام شما را از آن محروم سازد، دل قوى داريد و ايمان بياوريد و محكم بايستيد كه خداى كعبه و مكه با شماست. (ج ١١٨/١٦-١١٩.)
حُرُمٌ: (مائده/ ٩٥.)[*]
بر وزن «شتر» جمع «حرام» به معنى «نهى شده و ضد حلال» است مانند: رجل حرام
[١]مجمع البيان، ذيل آيۀ مورد بحث.
[*]يٰا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا لاٰ تَقْتُلُوا اَلصَّيْدَ وَ أَنْتُمْ حُرُمٌ...مائده/ ٩٥.