شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٣٤ - (تحريم/ ٥ )
مىبستند، گاه فرشتگان را دختران او مىخواندند، گاه عيسى را پسر او مىگفتند، گاه بتها را شفيعان درگاه او مىدانستند و گاه احكام دروغينى درزمينۀ حلال و حرام جعل مىكردند و به او نسبت مىدادند و مانند اينها، كه در پايان آيه در يك جملۀ كوتاه كيفر اين گونه افراد را بيان مىكند و مىگويد: «... آيا در جهنّم جايگاه كافران نيست؟». (ج ٤٥١/١٩، ج ٢٦٠/٢٠.)
ث ى ب
ثَيِّبٰاتٍ:(تحريم/ ٥.)[*]
جمع «ثيّب» به معنى «زن غير باكره» (بيوه) است.
«راغب» در مفردات، اين واژه را از مادّۀ «ثوب» به معنى «رجوع و برگشتن» گرفته است و مىگويد: «ثيّب» زنى است كه از همسرش جدا شده و مانند دوشيزگان، بدون همسر است[**]و به عبارت ديگر، «ثيّب» به زنى گفته مىشود كه بعد از زوال بكارت از شوهر برگشته باشد و در اين صورت، اصل كلمه «واوى» خواهد بود[***].
بعضى آن را «يائى» مىدانند، از جمله: المعجم الاحصائى، مادّۀ اين واژه را «ثيب» ضبط كرده است[****].
به هر حال، آيۀ مورد بحث، متعاقب آياتى است كه در سرزنش شديد نسبت به بعضى از همسران پيامبر (ص) نازل شده است، در اين آيه، خداوند روى سخن را به تمام زنان پيامبر (ص) كرده، با لحنى كه خالى از تهديد نيست، مىفرمايد:
«هرگاه او شما را طلاق گويد، اميد مىرود كه پروردگار به جاى شما همسرانى بهتر براى او قرار دهد، همسرانى مسلمان، مؤمن، متواضع، توبهكار، عبادتكننده و مطيع فرمان خدا، زنانى غير باكره و باكره(ثَيِّبٰاتٍ وَ أَبْكٰاراً)» تحريم/ ٥.
به اين ترتيب به آنها هشدار مىدهد تصور نكنند كه پيامبر (ص) هرگز آنها را طلاق
[*]... ثَيِّبٰاتٍ وَ أَبْكٰاراً...«... زنانى ثيّبه و باكره» تحريم/ ٥.
[**] مفردات، راغب، مادّۀ «ثوب».
[***] مجمع البيان.
[****] المعجم الاحصائى لالفاظ القرآن الكريم، مادّۀ «ثيب».