شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣١٣ - ثلث
عمل) به معنى وسايل خانه يا وسايل مسافر دانستهاند، ولى معنى اول مناسبتر به نظر مىرسد.
در اين كه منظور از «اثقال» (بارهاى سنگين) - در آيۀ مورد بحث - چيست؟ مفسران تفسيرهاى متعددى كردهاند:
بعضى گفتهاند منظور انسانها هستند كه با زلزلۀ رستاخيز از درون قبرها به خارج پرتاب مىشوند، نظير آنچه در سورۀ انشقاق، آيۀ ٤ آمده استوَ أَلْقَتْ مٰا فِيهٰا وَ تَخَلَّتْ.«و هرچه (زمين) در درون دل پنهان داشته همه را بكلى بيرون افكند» و بعضى گفتهاند، گنجهاى درون خود را بيرون مىريزد و مايۀ حسرت دنياپرستان بىخبر مىشود.
اين احتمال نيز وجود دارد كه منظور بيرون فرستادن مواد سنگين و مذاب درون زمين است كه معمولا كمى از آن به هنگام آتشفشانها و زلزلهها بيرون مىريزد، در پايان جهان آنچه در درون زمين است به دنبال آن زلزلۀ عظيم به بيرون پرتاب مىشود.
تفسير اول مناسبتر به نظر مىرسد هرچند جمع ميان اين تفاسير نيز بعيد نيست.
(ج ٢٢٢/٢٧.)
مِثْقٰالَ:(زلزله/ ٧.)[*]
در لغت هم به معنى «ثقل و سنگينى» آمده و هم ترازويى كه با آن سنگينى اشياء را مىسنجند، و در اين جا به همان معنى اول است. (ج ٢٢٨/٢٧.)
ثلث
ثَلاٰثَةٌ:(نساء/ ١٧١.) «ثلاث» و «ثلاثة» عدد «سه» را گويند (با معدود مؤنث، مذكّر و با معدود مذكّر، مؤنث است، در جمع: ثلاثات).
آيۀ مورد بحث كه در ذيل به آن اشاره شده است و همچنين آيۀ بعد از آن[**]، به يكى از
[*]فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقٰالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ.«پس هركس بهاندازۀ سنگينى ذرّهاى كار خير انجام داده، آن را مىبيند» زلزله/ ٧.
[**]لَنْ يَسْتَنْكِفَ اَلْمَسِيحُ أَنْ يَكُونَ عَبْداً لِلّٰهِ وَ لاَ اَلْمَلاٰئِكَةُ اَلْمُقَرَّبُونَ وَ مَنْ يَسْتَنْكِفْ عَنْ عِبٰادَتِهِ وَ يَسْتَكْبِرْ