از آداب وضو، مضمضه و استنشاق (← استنشاق) است که سه بار انجام دادن آن همراه خواندن دعاِی وارد شده «اللَّهُمَّ لَقِّنِى حُجَّتِى يَومَ ألقاكَ و أطلِق لِسانى بِذِكرِكَ» مستحب است؛(١) چنان که مبالغه در مضمضه در رساندن آب به انتهاِی گلو مستحب مِیباشد.(٢) برخِی سه بار انجام دادن مضمضه را مستحب در مستحب دانسته اند؛ بنابر اِین ِیک بار انجام دادن مضمضه نِیز مستحب است. بنابر اِین، انجام دادن ِیک بار مضمضه مستحب و افضل سه بار انجام دادن آن است.(٣)

برخِی مضمضه را مقدم بر استنشاق و در صورت انجام دادن استنشاق قبل از مضمضه، اعاده استنشاق پس از مضمضه را مستحب دانسته اند.(٤) قول به تقدِیم مضمضه بر استنشاق به مشهور نسبت داده شده است.(٥) برخِی جمع را جاِیز دانسته اند؛ بدِین گونه که ِیک بار مضمضه و ِیک بار استنشاق تا سه بار؛ هرچند افضل تقديم مضمضه بر استنشاق است. (٦)

مضمضه و استنشاق پِیش از غسل جنابت و حِیض(٧) مستحب است. مشهور استحباب سه بار انجام دادن آن دو، براِی غسل جنابت است.(٨) ِیک بار نِیز کافِی است.(٩)

خوردن و آشامِیدن بر جنب مکروه است؛ لِیکن به تصرِیح بسِیارِی، کراهت آن با وضو ِیا شستن دستها و مضمضه و ِیا علاوه بر آن، استنشاق رفع مِیشود. (١٠) برخِی مضمضه و استنشاق را موجب تخفِیف -و نه رفع - کراهت دانسته اند. (١١)

مضمضه براِی روزه دار جاِیز، لِیکن مکروه است و روزه را باطل نمِی کند.(١٢)

برخِی زِیاده روِی در آن را حتِی براِی غرض صحيح، مکروه دانسته اند. (١٣) برخِی مضمضه را براِی روزه دار در غِیر وضو حرام دانسته اند.(١٤)

بنابر قول مشهور، مستحب است روزه دار از مضمضه سه بار آب پس دهانش را بِیرون برِیزد. (١٥)