فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٩٧
جمعِی از قدما و غِیر آنان به اِین قول تصرِیح کرده اند. (١٢) قول به طهارت به مشهور فقها (١٣) و اکثر،(١٤) بلکه مشهور متأخران (١٥) نسبت داده شده است. جمعِینِیز به آن تصرِیح کرده اند. (١٦)
برخِی حکم نجاست عرق حِیوان نجاست خوار را به تمامِی حِیوانات؛ اعم از شتر و غِیر شتر تعمِیم داده اند. (١٧) برخِی نِیز احتِیاط را در اجتناب از عرق حِیوان نجاست خوار دانسته اند. (١٨)
استبراء: حرمت ِیا کراهت حِیوان نجاست خوار ذاتِی نِیست؛ بلکه ناشِی از تغذِیه از نجاست است؛ از اِین رو، با قطع تغذِیه حِیوان از نجاست و تغذِیه از غِیر نجاست، به اندازه اِی که عنوان نجاست خوارِی از آن زاِیل شود، حلال مِی گردد. اِین عمل (قطع تغذِیه از نجاست و تغذِیه از غِیر آن) استبرا نامِیده مِی شود.
مدت استبرا در حِیوانات نجاست خوار متفاوت است. در شتر، چهل روز مِیباشد؛ لِیکن در غِیر شتر در مدت استبراِی آن اختلاف است. بنابر مشهور، مدت استبرا در گاو بِیست روز؛ در گوسفند ده روز؛ در مرغابِی پنج روز و در مرغ سه روز مِیباشد. (١٩) برخِی مدت استبرا در گاو را سِی (٢٠) و برخِی دِیگر چهل روز (٢١) دانسته اند. در گوسفند نِیز برخِی هفت (٢٢) و برخِی دِیگر بِیست روز (٢٣) ذکر کرده اند. در مرغابِی نِیز بعضِی، مدت استبرا را هفت روز (٢٤) دانسته اند؛ چنان که در مرغ برخِی مدت آن را پنج (٢٥) روز و بعضِی دِیگر هفت روز (٢٦) ذکر کرده اند.
بِیشتر فقها در ماهِی، مدت استبرا را ِیک شبانه روز ذکر کرده اند. (٢٧) برخِی ِیک روز را کافِی دانسته اند. (٢٨) برخِی در مدت استبراء، مراعات بِیشترِین زمان از مدت تعِیِین شده در رواِیات و زوال عنوان نجاست خوارِی را لازم دانسته اند. بنابر اِین، چنانچه در مدت تعِیِین شده، عنوان نجاست خوارِی زاِیل نشود، استبرا تا زوال عنوان ادامه پِیدا مِیکند و اگر قبل از مدت تعِیِین شده، عنوان زوال ِیابد، استبرا تا مدت تعِیِین شده ادامه مِی ِیابد. (٢٩)