فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٢٥
از آن در باب نذر سخن گفته اند.
نذر زجر در صورتِی که به قصد تقرب به خدا نباشد؛ بلکه صرفاً به قصد منع خود از کارِی از روِی خشم و غضب باشد، باطل است(٢) و چنانچه خشم و غضب نِیز به حدِی باشد که قصد و اختِیار را از انسان سلب کند، اصل نذر در چنِین حالِی صحِیح نمِی باشد؛(٣) لِیکن اگر نذر زجر به قصد تقرب به خدا و با گفتن «لله» و از روِی اختِیار صورت گِیرد، صحِیح است؛ خواه محتواِی آن، منع چِیزِی بر خود باشد، مانند اِینکه بگوِید: اگر داخل فلان خانه شوم، براِی خدا بر عهده من است که مالم را صدقه دهم، ِیا براِی خدا بر عهده من است که ماه شعبان را روزه بگِیرم؛ و خواه واجب کردن کارِی بر خوِیش، مانند اِینکه بگوِید: اگر داخل فلان خانه نشوم ِیا با فلانِی سخن نگوِیم، براِی خدا بر عهده من است که مالم را صدقه دهم ِیا ماه رجب را روزه بگِیرم. همچنِین اگر بگوِید: چنانچه دروغ گفتم، براِی خدا بر عهده من است که فلان کار را انجام دهم ِیا اگر نماز نگزارم، براِی خدا بر عهده من است که فلان عمل را انجام دهم. اِین نذر نِیز صحِیح است.(٤)
(١) قواعد الأحكام ٣/ ٢٨٤ - ٢٨٥ ؛ كشف اللثام ٩/ ٧٥.
(٢) قواعد الأحكام ٣/ ٢٨٤ – ٢٨٥.
(٣) المختصر النافع / ٢٣٧.
(٤) المبسوط ٦/ ٢٤٦-٢٤٧؛ قواعد الأحكام ٣/ ٢٨٤ - ٢٨٥؛ جواهر الکلام ٣٥/ ٣٦٤.
نذر شکر
نذر شُکر: از اقسام نذر بِرّ.
نذر بر دو گونه است: نذر شکر و نذر زجر (← نذر زجر). نذر شکر، نذرِی است که قصد ناذر از نذر، ِیا شکر نعمتِی و ِیا دفع بلاِیِی از او باشد (←نذر معلق).
نذر طاعت ← نذر
نذر غاِیت ← نذر نتِیجه
نذر غضب ← نذر زجر
نذر غِیر معِین ← نذر مطلق
نذر فعل
نذر فعل: از اقسام نذر.