در وِیژگِی معراض گفته اند: پس از پرتاب به سوِی هدف، به صورت عرضِی -و نه تِیزِی و نوک ـ به شکار اصابت مِیکند.(١) از آن به مناسبت در باب صِید و ذباحه نام برده اند.

به قول مشهور، چنانچه شکارچِی حِیوانِی را با معراض شکار کند، در صورتِی که تِیر به گونه اِی اصابت کند که بدن حِیوان را بِدَرَد و حِیوان بر اثر آن بمِیرد، شکار حلال خواهد بود؛ اما اگر با عرضش به حِیوان اصابت کند و حِیوان بر اثر شدت برخورد تِیر بدون آنکه تِیر در بدنش فرو رود، بمِیرد، شکــار حـرام مِی باشد(٢) (← صِید).

(١) تاج العروس معجم مقائيس اللغة و لسان العرب واژه «عرض.

(٢) مختلف الشيعة ٨/ ٢٧٣ ؛ الدروس الشرعية ٢/ ٣٩٧؛ الروضة البهية ٧/ ٢٠٤.

معرس

مُعَرَّس: نام مکانِی نزدِیک مسجد شجره

معرّس که معْرَس نِیز ضبط شده از تعرِیس به معناِی استراحت و خوابِیدن مسافر در پاِیان شب در استراحتگاه بِین راه است (←تعرِیس).(١) معرّس مکانِی است که رسول خدا صلى الله عليه و آله هنگام بازگشت از مکه به مدِینه در آنجا استراحت کرده و نمازگزارده است. بعدها در اِین محل مسجدِی ساختند با همِین نام که اکنون خراب شده و در طرح توسعه مسجد شجره (←مسجد شجره) ِیا جزء مسجد شده و ِیا جزء فضاِی اطراف آن قرار گرفته است.(٢) از آن به مناسبت در باب حج نام برده اند.

مستحب است حاجِیانِی که از مکه آهنگ مدِینه مِیکنند، در معرس فرود آِیند و دو رکعت نماز بخوانند و به تصرِیح برخِی خواندن نماز فرِیضه و هر نافله اِی کفاِیت مِیکند. چنان که هنگام بازگشت به مدِینه اگر در اِین مکان، فرود نِیاِیند و بگذرند، مستحب است برگردند و در آن فرود آِیند. هرچند تعرِیس به معناِی خواب آخر شب مسافر در استراحتگاه است؛ لِیکن در استحباب نزول در معرس تفاوتِی مِیان عبور در شب و روز نِیست. (٣)

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(١) مجمع البحرين، واژه «عرس».

(٢) آثار اسلامِی مکه و مدِینه ٢٧٧.

(٣) مجمع الفائدة ٧/ ٣٧٨ -٣٧٩؛ الحدائق الناضرة ١٧/ ٤٠٦ـ ٤٠٨؛ جواهر الكلام ٢٠/ ٧٣.