مناقصه عبارت است از خرِید کالا ِیا درِیافت خدمات از راه فراخوانِی فروشندگان ِیا عرضه کنندگان خدمات با هدف ارائه ارزان ترِین بها، مقابل آن مزاِیده قرار دارد که در آن بالاترِین بهاِی پِیشنهادِی از سوِی متقاضِیان، ملاک مِی باشد(١) (← مزاِیده).

عنوان مناقصه از عناوِین مستحدثه است که پِیشِینه اِی در فقه ندارد و تنها در استفتائات و کلمات معاصران آمده و برخِی درباره آن رساله اِی نگاشته اند.

ماهِیت مناقصه: در مناقصه التزام و تعهد از دو طرف وجود دارد؛ از ِیک طرف، التزام و تعهد به انتخاب پِیشنهاد دهنده ارزانترِین بها و از طرف دِیگر، التزام و تعهد به عرضه کالا ِیا ارائه خدمات به بهاِی پذِیرفته شده از سوِی پِیشنهاد دهنده. بنابر اِین، مناقصه صرف وعده دادن نِیست؛ بلکه عقدِی است مستقل با مفاد التزام دو طرف به انعقاد قرار داد بر بهترِین (ارزان‌ترِین) پِیشنهاد، از مِیان پِیشنهادهاِی متعدد در ِیک زمان. از اِین رو، مناقصه تملِیک عِین ِیا منفعت و ِیا عمل نِیست؛ بلکه متضمن تملِیک عِین ِیا منفعت ِیا اجاره عمل و امثال آن بر متعلق عقد مناقصه است.

بنابر اِین، مناقصه عقدِی است متضمن عقدِی دِیگر؛ از اِین رو، مناقصه گــاه متضمن عقد بيع است، گاه اجاره، گاه استصناع (←استصناع) و گاهِی استثمار (٢) (همچون مضاربه، مزارعه و مساقات).