فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٢٨
نذر مقِیّد مقابل نذر مطلق (نذر مطلق) نذرِی است که متعلق آن به چِیزِی؛ اعم از زمان، مکان و غِیر آن دو مقِید باشد، مانند آنکه نذر کند در مدِینه منوره روزه بگِیرد که متعلق نذر روزه در اِین شهر است نه در هر مکانِی.
(←نذر)
نذر موقت
نذر موقَّت: نذر محدود بـه وقـتِی خـاص، مقابل نذر مطلق (← نذر مطلق).
(← نذر)
نذر نتِیجه
نذر نتِیجه: مقابل نذر فعل.
نذر در ِیک تقسِیم بندِی دو گونه است: نذر فعل ِیا سبب و نذر نتِیجه ِیا مُسَبَّب. نذر فعل عبارت است از التزام به انجام دادن ِیا ترک کارِی براِی خدا، مانند صدقه دادن، قربانِی کردن و آزاد کردن برده.
نذر نتِیجه عبارت است از التزام به نتِیجه کار براِی خدا، مانند نذر صدقه بودن مالِی معِین، قربانِی بودن حِیوانِی مشخص و آزاد بودن برده اِی معِین که به ترتِیب، نتِیجه صدقه دادن، قربانِی کردن حِیوان و آزاد ساختن برده است.(١) از احکام آن در باب نذر و به مناسبت در باب زکات سخن گفته اند.
حکم: در صحت نذر فعل، تردِید و اختلافِی وجود ندارد؛ لِیکن صحت نذر نتِیجه محل اشکال و اختلاف است. منشأ اشکال دو چِیز ذکر شده است: ِیکِی آنکه در شرع مقدس، نتاِیج داراِی اسبابِی مخصوص اند، همچون بِیع که سبب ملکِیت ِیا عتق که سبب آزادِی برده است. در نذر اشکال اِین است که آِیا صرف نذر در تحقق آن نتاِیج بدون اِیجاد اسباب آن کفاِیت مِیکند ِیا نه؟ دوم اِینکه نذر بر حسب معناِی لغوِی و عرفِی آن، به فعل مقدور تعلق مِیگِیرد؛ زِیرا تکلِیف به وفاِی نذر غِیر مقدور، صحيح و جاِیز نِیست و التزام به اوصاف قائم به غِیر، معنا ندارد، مانند التزام به آزاد بودن برده ِیــا مطلقه بودن زوجه. (٢)