فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٠٥
برخِی به حرمت تعلِیم و تعلم علم نجوم قائل شده اند(٧) و بسِیارِی حرمت آن را به اعتقاد تأثِیر داشتن اوضاع و حرکات در رخدادها مقِید کرده اند. بنابر اِین، در صورت عدم اعتقاد به آن و قول به اِینکه اِین حرکات و اوضاع صرفا نشانه هاِیِی بر بروز حوادثِی در زمِین مِیباشند، تعلِیم و تعلم آن حرام نخواهد بود.(٨)
البته فراگِیرِی علم نجوم براِی شناساِیِی چگونگِی حرکتهاِی ستارگان و سِیارات و نِیز حالات آنها از تربِیع، تثلِیث و غِیر آن و کسوف و خسوف و طلوع و غروب و دخول ماه ِیا خورشِید در برجها و نِیز درجات آنها که مبتنِی بر علم حساب مِی باشد، جاِیز است. (٩)
(١) لغت نامه دهخدا، واژۀ «نجوم».
(٢) فرهنگ بزرگ سخن، واژۀ «نجوم».
(٣) وسائل الشيعة ١٧/ ١٤١-١٤٤.
(٤) مرآة العقول ٢٦/ ٤٧٤ – ٤٧٦.
(٥) الوافِی ٢٦/ ٥١٩ – ٥٢٠.
(٦) مستند الشيعة ١٤/ ١١٨-١٢٤ ؛ جواهر الکلام ٢٢/ ١٠٧ – ١٠٨.
(٧) مرآة العقول ٣٦٧/٥ ؛ وسائل الشيعة ١١/ ٣٧٠ و ١٧/ ١٤١.
(٨) مستند الشيعة ١٤/ ١١٨ - ١٢٠ ؛ جامع المقاصد ٣٢/٤ ؛ أنوار الفقاهة (المكاسب) (كاشف الغطاء) ٥٥ ؛ مهذب الأحكام ١٦/ ٨٩.
(٩) منتهى المطلب ١٥/ ٣٩٠ ؛ أنوار الفقاهة (المكاسب) (كاشف الغطاء)/ ٥٦ – ٥٧.
نجِیب ← نجابت
نحر
نَحر: کشتن شتر با فرو کردن کارد ِیا نِیزه در زِیر گلوِی آن.
نحر، از گونه هاِی کشتن حِیوانات است که اختصاص به شتر دارد؛ چنان که ذبح (گونه اِی دِیگر از کشتن) در بقِیه حِیوانات، همچون گاو، گوسفند و مرغ کاربرد دارد(١) (← ذبح).
از احکام آن در باب صِید و ذباحه و به مناسبت در بابهاِی طهارت و حج سخن گفته اند.
کِیفِیت نحر: براِی حلال شدن شتر، باِید آن را نحر کنند؛ بدِین گونه که باِید کارد ِیا نِیزه ِیا هر چِیز تِیز دِیگر را که بُرنده و از جنس آهن باشد در گودِی مِیان گردن و سِینه شتر فروکنند تا آن قدر خون از آن برود که جان دهد. (٢)
تفاوت نمِیکند شتر در حال نحر، اِیستاده و ِیا به زانو خوابِیده باشد؛ گرچه نحر در حالت اِیستاده افضل است.(٣)