فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ١١٧
معاش
مَعاش: زندگِی؛ آنچه با آن گذران زندگِی مِیکنند، از خوردنِی، نوشِیدنِی و مانند آن/کسب و کار (←کسب).
از آن به معناِی نخست به مناسبت در بابهاِی صلات، حج و تجارت سخن گفته اند. کسِی که براِی لهو و خوش گذرانِی به شکار مِیرود باِید در طول سفر نمازش را تمام بخواند و روزه بگِیرد؛ اما اگر براِی تهِیه معاش خود و خانواده اش به شکار رفته، نمازش قصر است و روزه اش را افطار مِیکند.(١)
در تحقق استطاعت براِی حج، داشتن توشه و مرکب و نِیز آنچه که شخص براِی معاش خود و خانواده اش تا زمان بازگشت به وطن، نِیازمند آن مِی باشد، شرط است. (٢)
بنابر قول جمعِی، در تحقق استطاعت، رجوع به کفاِیت شرط است؛ بدِین معنا که حاجِی پس از بازگشت از حج به اندازه کفاِیت براِی معاش خود و خانواده اش داشته باشد و با هزِینه کردن مال در حج بِیم ابتلا به تنگدستِی نداشته باشد (٣) (←استطاعت).
کسب و کار براِی تحصِیل معاشِ واجب النفقه، همچون همسر و فرزندان، در صورت توقف تحصِیل معاش بر آن، واجب است. کار کردن براِی توسعه در معاش خانواده مستحب؛(٤) لِیکن فراخ دستِی در معاش براِی مفلس مکروه است.(٥) چنان که رعاِیت حد وسط در امر معاش مستحب است؛ به گونه اِی که نه تنگ بگِیرد و نه اسراف کند.(٦)
(١) توضِیح المسائل مراجع ٦٩٨/١.
(٢) موسوعة الخوئي ٢٦/ ٧٦.
(٣) جواهر الکلام ١٧/ ٣٠٨.
(٤) جامع المقاصد ٤/ ٦ – ٧.
(٥) جامع عباسِی / ٣٤١.
(٦) ٢٠٤.
معاشرت
معاشرت: ارتباط، دوستِی و رفت و آمد داشتن با کسِی.
عنوان معاشرت ِیا عشرت در برخِی منابع فقهِی -رواِیِی، همچون کافِی و وسائل الشيعة به عنوان بابِی مستقل مطرح شده و ذِیل آن رواِیات مربوط به معاشرت و چگونگِی رفتار و آمد و شد با دِیگران؛ اعم از خوِیشاوندان، برادران دِینِی و غِیر آنان آمده است.