فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٢١
حج: اجتناب از مِیوه هاِی خوش بو بر مُحرم واجب نِیست و او مِیتواند آنها را بخورد؛ لِیکن آِیا بوِیِیدن آنها جاِیز است ِیا نه؟ مسئله اختلافِی است.(٦)
قطع درختان مِیوه در حرم(← حرم) براِی مُحرم و غِیر مُحرم جاِیز است.(٧) برخِی قطع درختان مِیوه خودرو در حرم را خالِی از اشکال ندانسته و برخِی دِیگر، قطع شاخه هاِیِی که در کمِیت ِیا کِیفِیت مِیوه تأثِیر گذارند را جاِیز دانسته، اما قطع خود درختان را جاِیز ندانسته اند.(٨)
تجارت: خرِید و فروش مِیوه بر درخت پس از شکوفه دادن و نماِیان شدن مِیوه و رسِیدن به مرحله بُدوّ صلاح (← بدوّ صلاح) صحِیح است و قبل از شکوفه دادن و نماِیان شدن مِیوه صحِیح نِیست؛ حتِی بنابر قول مشهور، اگر دو ساله ِیا بِیشتر و ِیا با ضمِیمه چِیزِی داد و ستد شود؛ چنان که خرِید و فروش مِیوه بعد از نماِیان شدن آن و قبل از بدو صلاح نِیز بنابر قول مشهور صحِیح نِیست، مگر با ضمِیمه چِیزِی ِیا به شرط قطع (چِیدن مِیوه) بعد از معامله و ِیا دو ساله ِیا بِیشتر فروختن آن.(٩)
ضمِیمه اِی که براِی تصحِیح خرِید و فروش مِیوه، گاه بدان نِیاز مِیشود، باِید چِیزِی باشد که داد و ستد آن به تنهاِیِی صحِیح و ملک فروشنده باشد و بها (ثمن) در معامله بِین آن و مِیوه درخت به نحو اشاعه قرار داده شود؛ لِیکن تفاوت نمِی کند که ضمِیمه تابع باشد ِیا متبوع.(١٠)
برخِی تفصِیل داده و گفته اند: چنانچه ضمِیمه در معامله، مقصود اصلِی، و قصد مِیوه تبعِی باشد، معامله صحِیح و در غِیر اِین صورت، باطل است (١١) (← ضمِیمه). هر آنچه صحِیح است در معاملات ثمن واقع شود، در خرِید و فروش بر درختان نِیز مِیتواند ثمن قرار داده شود، جز خرماِی روِی درخت که نمِیشود آن را در ازاِی خرماهاِی آن درخت ِیا درختِی دِیگر فروخت که از آن بـه بـِیـع مزابنه (← بيع مزابنه) تعبِیر مِی شود. آِیا دِیگر مِیوه ها در اِین حکم، همچون خرما هستند ِیا نه؟ مسئله اختلافِی است. قول نخست به مشهور نسبت داده شده است. (١٢) البته بيع عريه(← بيع عريّه) از اِین حکم استثنا شده است.