فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ١٢٥
١. تلف هر دو عِین (کالا و بهاِی آن). همچنِین بنابر تصرِیح جمعِی، اگر ِیکِی از آن دو تلف شود.
٢. جابه جاِیِی عِین؛ بدِین معنا که ِیکِی از دو طرف معامله عِینِی را که به او منتقل شده است، بفروشد.
٣. تصرف در عِین از سوِی ِیکِی از دو طرف بنابر قول برخِی؛ به گونه اِی که تغِیِیر آن گردد، مانند اِینکه گندم را آرد ِیا لباس را رنگ کند.
٤. اشتباه ِیا امتزاج عين مورد معامله با عِینِی دِیگر، به گونه اِی که قابل جدا کردن نباشد، بنابر قول جمعِی.(٨)
قبض عوض: اگر معامله معاطاتِی به صورت نسِیه ِیا سلف باشد که در اول، کالا و در دوم، بهاِی آن به صورت نقد درِیافت و بهاِی کالا در اول و کالا در دوم پس از مدتِی معِین تسلِیم مِی شود، آِیا در اِین گونه معامله که ِیکِی از دو عوض به صورت نقد قبض مِی شود، احکام معاطات جارِی مِیگردد ِیا نه؟ جمعِی به صحت معاطات در صورت قبض ِیکِی از دو عوض تصرِیح کرده اند. (٩)
معاطات در دِیگر عقود: بنابر جرِیان معاطات در بِیع، آِیا در ساِیر عقود معاوضِی، همچون صلح، اجاره، مزارعه، مساقات، مضاربه، هبه معوضه و قرض نِیز جارِی مِیشود ِیا نه؟ برخِی قائل بـه جرِیان شده اند. (١٠)
(١) الروضة البهية ٣/ ٢٢٢؛ رياض المسائل ١١١/٨ ؛ كتاب المكاسب ٣/ ٢٣؛ محاضرات في فقه الامامية (البِیع) / ١٣٥ – ١٣٦.
(٢) حاشية المكاسب (يزدى) ١/ ٦٦.
(٣) کتاب البِیع (اراکِی) ١/ ٢٩.
(٤) عمدة المطالب ٢/ ٢٠.
(٥) الحدائق الناضرة ١٨/ ٣٤٨-٣٥١؛ المناهل / ٢٦٤ - ٢٦٨ ؛ جواهر الكلام ٢٢/ ٢١٣ - ٢١٤ ؛ كتاب المكاسب ٣/ ٣٦ - ٣٩ ؛ ينابيع الأحكام ٥/ ٤٨١ – ٤٨٧.
(٦) ينابيع الأحكام ٥/ ٤٨٧.
(٧) ٤٨٨.
(٨) مسالك الافهام ٣/ ١٤٩-١٥٠ ؛ ينابيع الأحكام ٥/ ٥٤٨.
(٩) الدروس الشرعية ٣/ ١٩٢ ؛ مسالك الافهام ٣/ ١٥١ ؛ الأنوار اللوامع ١١/ ٢٧٤ - ٢٧٥ ؛ المناهل/ ٢٦٩ ؛ جواهر الكلام ٢٢/ ٢٣٨ ؛ كتاب المكاسب ٣/ ٧٤ ؛ ينابيع الأحكام ٥/ ٥٣٥ - ٥٣٦ ؛ غاية الآمال ٢/ ١٩١.
(١٠) الحدائق الناضرة ١٨/ ٣٦٤ - ٣٦٥ ؛ کشف الغطاء ٤/ ٦٥ ؛ العناوين ٢/ ١٠٧؛كتاب المكاسب ٣/ ٩٣.
معافأره
مِعافَأرَه [= مُصران الفَأره]: نوعِی خرماِی پست و نامرغوب.