فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢٩٣
مناره
مَناره: سازهاِی بلند و استوانه اِی.
مناره بناِیِی مرتفع و استوانه اِی، بخشِی از مسجد ِیا مکانِی متبرک همچون حرم امام ِیا امامزاده است که بر بالاِی آن اذان گوِیند.
از آن به مناسبت در باب صلات سخن گفته اند.
ساختن مناره در وسط مسجد بنابر قول مشهور کراهت دارد؛ بلکه مستحب است با دِیوار مسجد باشد.(١) برخِی قدما ساختن مناره در وسط مسجد را جاِیز ندانسته اند. (٢) جمعِی عدم جواز را منوط به صورتِی کرده اند که مناره بعد از ساختن بنا و وقف آن به عنوان مسجد ساخته شود.(٣) بنابر قول اکثر، بلندتر بودن مناره از دِیوار مسجد مکروه است.(٤) برخِی قدما حکم به عدم جواز آن کرده اند.(٥)
اذان گفتن در مکانِی مرتفع مستحب است؛ لِیکن اذان گفتن بر مناره، از اِین جهت که مناره است، سنت و مستحب نِیست؛(٦) هرچند از جهت مرتفع بـودن مکان آن استحباب دارد.(٧)
(١) كشف اللثام ٣/ ٣٢٢؛ رياض المسائل ٤/ ٣٨٢ ؛ جواهر الکلام ١٤/ ٧٩ – ٨٠.
(٢) النهاية / ١٠٩ ؛ المبسوط ١/ ١٦٠.
(٣) جامع المقاصد ٢/ ١٤٥ ؛ الروضة البهية ١/ ٥٤١؛ مدارك الأحكام ٤/ ٣٩٤؛ كشف اللثام ٣/ ٣٢٢؛ رياض المسائل ٤/ ٣٨٢.
(٤) كتاب السرائر ١/ ٢٧٨؛ تذكرة الفقهاء ٢/ ٤٢٣ ؛ مدارك الأحكام ٤/ ٣٩٤؛ الحدائق الناضرة ٢٧١/٧.
(٥) المبسوط ١/ ٩٦؛ إصباح الشيعة / ٨٧.
(٦) الجامع للشرائع / ٧٣.
(٧) جواهر الکلام ٩/ ٦٢.
منازل قمر ← ماه
منازل نزّال
مَنازِل نُزّال: توقفگاههاِی مسافران.
تعبِیر ِیاد شده ِیا «ظلّ نُزّال» در برخِی رواِیات به کار رفته(١) و در بِیان فقها از آن به «مواطن» و «فِیِیء نزّال» نِیز تعبِیر شده است. مقصود از آن توقفگاههاِی بِین راه همچون کاروان و زائر سراها است که براِی نزول و استراحت مسافران و قافله ها قرار داده شده است.(٢) از آن به مناسبت در باب طهارت نام برده اند.
بنا بر قول مشهور، از مواضع کراهت تخلّى، منازل نزّال است. برخِی، از اِیــن مواضع به مواضع لعن تعبِیر کرده اند؛