از اشِیاِیِی که معامله در آنها صحِیح و جاِیز نِیست، اشِیاِیِی اند که نفعِی ندارند. مقصود از نداشتن نفع، نداشتن منفعت مقصود و غالب است؛ بدِین معنا که فاِیده موجود در آنها فاِیده اِی نِیست که مورد اعتنا و توجه عقلا باشد و آنان در ازاِی آن مالِی بپردازند، مانند حشرات.(٣)

از دِیگر چِیزهاِیِی که معامله آنها صحِیح و جاِیز نِیست، چِیزهاِیِی است که منافع حرام دارند، مقصود از منافع حرام، منافع مقصود و غالب است. بنابر اِین، اگر منافع غالب و مطلوب چِیزِی از نظر شرع حرام باشد، خرِید و فروش، اجاره دادن و ساِیر کسبها در آن باطل خواهد بود؛ هرچند منفعت نادر آن، حلال باشد. از مصادِیق اِین قسم، اعِیان نجس، همچون ادرار و مدفوع انسان و آلت لهو و قمار ذکر شده است. (٤)

(١) ينابيع الأحكام ٥/ ١٧٦ – ١٧٧ ؛ کتاب الاجارة (رشتِی) ٢٦٩ ؛ المکاسب و البيع (نائِینِی) ١/ ١٢ و ١٣ ؛ منية الطالب ١/ ١٨ ؛ مصباح الفقاهة ١/ ١١١ و ١٤٠؛ أنوار الفقاهة (التجارة) (مکارم)/ ٨٣.

(٢) مفتاح الكرامة ٨/ ٧٠ - ٧١.

(٣) كتاب المكاسب ١/ ١٥٥ ؛ إيصال الطالب ١/ ٣٢٨ ؛ ينابيع الأحكام ٥/ ١٧٦.

(٤) إيضاح الفوائد ١/ ٤٠٢.

منفوس

مَنفوس: نوزاد.

منفوس به نوزادِی اطلاق مِیشود که مادرش پس از تولد وِی خون مِیبِیند (←کودک). مادر نِیز نُفَساء نامِیده مِیشود(١) (←نفاس).

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(١) مسائل الناصريات / ١٧٤ ؛ النهاية (ابن اثير)، واژه «نفس».

منقار

منقار: نوک پرندگان؛ دو قسمت بِیرونِی و سخت دهان پرندگان که روِی هم قرار مِی گِیرد.

از آن به مناسبت در باب طهارت سخن گفته اند.

به قول مشهور، از مطهِّرات (←مطهِّرات) زوال عِین نجاست از بدن حِیوانات است. بر اِین اساس، منقار پرنده اِی که به نجاست آلوده شده است، با زوال عِین و خشک شدن رطوبت آن، پاک مِی شود. (١)

حِیواناتِی که مردارشان نجس است،