فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥١
بنابر قول مشهور، واجب ركنى وقوف که ترک آن از روِی عمد موجب بطلان حج مِیشود مسماِی آن است. بنابر اِین، وقوف به مشعر به مقدار اندک که از نظر عرف، وقوف بر آن صادق باشد، کفاِیت مِیکند؛ هرچند بر حاجِی واجب است از طلوع فجر تا طلوع آفتاب در مشعر بماند و از آنجا خارج نشود و در صورت خروج، گناه کرده است؛ لِیکن حج او صحِیح است.(١٨) کسِی که شب عِید، هرچند اندک، در مشعر وقوف کرده و قبل از طلوع فجر از آن خارج شده، بنابر قول مشهور حجش صحِیح است، به شرط آنکه وقوف به عرفات را انجام داده باشد. البته ِیک گوسفند به عنوان کفاره بر او واجب مِی شود. (١٩)
زنان و معذوران، همچون پِیرمردان و بِیمارانِی که از ازدحام جمعِیت بر جان خود بِیمناک اند، مِیتوانند قبل از طلوع فجر از مشعر خارج شوند، بدون آنکه کفاره اِی بر آنان واجب شود. (٢٠) چنان که در خروج از مشعر از روِی فراموشِی نِیز کفاره اِی ثابت نخواهد بود. (٢١)
آِیا کسِی که از روِی جهل، قبل از طلوع فجر از مشعر خارج مِیشود، حکم خروج از روِی فراموشِی را دارد ِیا نه؟ مسئله محل اختلاف است. (٢٢)
کسِی که وقوف به عرفات را درک نکرده؛ لِیکن وقوف به مشعر قبل از طلوع آفتاب را درک کرده، حجّش صحِیح است.(٢٣)
مستحبات: مستحب است وقوف، بعد از نماز صبح صورت گِیرد و نِیز مستحب است دعاهاِی وارد شده ِیا دعاهاِیِی که متضمن حمد و ثناِی خداِی تعالِی و صلوات بر پِیامبر و آل او عليهم السلام است را بخواند.(٢٤) برخِی گفته اند: مقصود از استحباب وقوف بعد از نماز صبح، وقوف براِی قِیام، جهت دعا و ذکر است، نه وقوف به معناِی بودن در مشعر که آغاز آن طلوع فجر است و تأخِیر نِیت آن تا بعد از نماز صبح جاِیز نِیست؛ (٢٥) لِیکن جمعِی، وقوف از اول طلوع فجر را واجب ندانسته اند. (٢٦)
از برخِی وجوب صلوات و ذکر هنگام وقوف نقل شده است. (٢٧)