فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٠٦
مستحب است هنگام نحر، دو دست شتر از سم تا زانو ِیا زِیر بغل بسته و پاهاِیش باز باشد و ِیا تنها دست چپ (با خم کردن آن) بسته شود. (٤)
ساِیر احکام: همه شراِیط لازم در ذبح، همچون مسلمان بودن ذابح، روبـه قبله بودن حِیوان، بردن نام خدا (←تسمِیه)، بُرنده و از جنس آهن بودن آلت ذبح، در نحر نِیز شرط است.(٥)
چنانچه شتر را به جاِی نحر، ذبح کنند، ِیا گاو و گوسفند را نحر نماِیند، حلال نمِی شود و خوردن گوشت آن حرام است، مگر آنکه قبل از جان دادن حِیوان، تذکِیه شرعِی شود؛ ِیعنِی شتر، نحر و گاو و گوسنفد ذبح شوند، که در اِین صورت، اختلاف است که آِیا حِیوان حلال مِیشود ِیا نه؟ برخِی قائل به حلِّیت شده،(٦) لِیکن برخِی دِیگر در حلِیت حِیوان تردِید کرده اند.(٧) بعضِی گفته اند: چنانچه تذکِیه شرعِی در حالت استقرار حيات حيوان صورت گِیرد، حِیوان حلال و در غِیر اِین صورت، حرام مِیشود(٨) (←استقرار)
در نحر، براِی ضربه زدن و فروکردن کارد ِیا نِیزه در موضع نحر از حيث طول و عرض، حدِی نِیست؛ بلکه باِید به گونه اِی باشد که منجر به بِیرون آمدن خون و جان دادن حِیوان شود.(٩)
چنانچه به جهت چموشِی ِیا سقوط درون چاه و مانند آن، امکان نحر حِیوان نباشد و بِیم تلف شدن آن برود، براِی کشتن آن مِیتوان با نِیزه ِیا شمشِیر ِیا هر وسِیله تِیز دِیگر بر بدن آن فرو و اِیجاد جراحت منجر به جان دادن کرد؛ هر چند آلت نحر بر گودِی زِیر گلو اصابت نکرده باشد و حِیوان، رو به قبله نباشد. (١٠) البته رعاِیت ساِیر شراِیط تا حد ممکن لازم است.(١١)
(١) تذكرة الفقهاء ٨/ ٢٤٨.
(٢) إرشاد الأذهان ٢/ ١٠٨ ؛ جواهر الکلام ٣٦/ ١٠٩ - ١١٠ ؛ توضِیح المسائل مراجع ٢/ ٥٧٨.
(٣) منهاج الصالحين (خوِیِی) ٢/ ٣٤٠؛ مهذب الأحكام ٢٣/ ٨٢ ؛ توضيح المسائل مراجع ٢/ ٥٧٨
و ٥٨٠.
(٤) جواهر الکلام ٣٦/ ١٣٢ – ١٣٣.
(٥) مستند الشيعة ١٥/ ٤٠٧ ؛ منهاج الصالحين (حکِیم) ٢/ ٣٦٢؛ تحرير الوسيلة ٢/ ١٥٠ ؛ مهذب الأحكام ٢٣/ ٨١.
(٦) النهاية / ٥٨٣ ؛ مسالك الافهام ١١/ ٤٨٠.
(٧) شرائع الاسلام ٤/ ٧٤٠.
(٨) قواعد الأحكام ٣/ ٣٢١؛ كشف اللثام ٩/ ٢٣٩.
(٩) الروضة البهية ٧/ ٢٢٣.
(١٠) جواهر الكلام ٣٦/ ١٤٠.
(١١) رِیاض المسائل ١٢/ ١١٩.