فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢٩٦
٣. عکس صورت دوم، ورثه ِیکِی جهت استحقاق مختلف باشد، مانند اِینکه وارث مِیت سه پسر باشند و قبل از تقسِیم ِیکِی از آنان بمِیرد و وارث او تنها دو برادرش باشند. در اِین فرض وارثان مِیت دوم، همان وارثان مِیت نخست اند؛ لِیکن جهت استحقاق در مِیت اول فرزندِی و در مِیت دوم برادرِی است.
٤. وارثان در هر دو جهت مختلف باشند؛ هم خودشان و هم جهت استحقاقشان، مانند اِینکه وارث مِیت ِیک زن (زوجه) و ِیک پسر و ِیک دختر باشد و قبل از تقسِیم مِیراث، زن بمِیرد و وارث او دختر و پسرِی از غِیر مِیّت اول باشند. در اِین فرض، جهت استحقاق در مِیت اول زوجِیت و در مِیت دوم فرزندِی است. ضمن آنکه ورثه دو مِیت نِیز متفاوت اند. در سه صورت آخر، چگونگِی تقسِیم مِیراث مِیت دوم مِیان ورثه به ِیکِی از دو نحو خواهد بود:
نخست اِینکه بدون کسر مِیان آنان قابل تقسِیم باشد. در اِین صورت، تقسِیم ماترک مِیت اول کفاِیت مِیکند و نِیازِی به کار اضافِی نِیست، مانند اِینکه از مِیت مرد، دو پسر بر جا مانده باشد و پس از آن ِیکِی از دو پسر بمِیرد و وارث او ِیک پسر باشد. در اِین صورت، ماترک مِیت نخست به دو سهم تقسِیم مِیشود، ِیک سهم به پسر زنده او و ِیک سهم به پسر مِیتش که بدون کسر به فرزند او مِی رسد، داده مِیشود.
دوم اِینکه بدون کسر مِیان ورثه قابل تقسِیم نباشد. در اِین صورت نسبت مِیان سهم مِیت دوم از ترکه مِیت اول و سهام ورثه او که توافق است ِیا تباِین، به دست آورده و بر اساس آن عمل مِی شود، مانند اِینکه ورثه مِیت، پدر و مادر و ِیک پسر باشند، سپس پسر بمِیرد و دو پسر و دو دختر از خود بر جا گذارد. در اِین صورت، نسبت مِیان سهم مِیت دوم از ترکه مِیت اول و سهام وارثان مِیّت دوم، توافق است؛ زِیرا فرِیضه نخست شش سهم مِیباشد. دو از آنِ پدر و مادر؛ هر کدام ِیک سهم، و چهار سهم باقِی مانده، سهم ميت دوم است که بدون کسر قابل تقسِیم به ورثه او -که داراِی شش سهم هستند ـ نِیست.