فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٠
از احکام عنوان ِیاد شده در باب حج سخن گفته اند.
حضور در مشعر: از اعمال حاجِیان وقوف در عرفات و مشعر است؛ از اِین رو، حاجِی پس از غروب آفتاب روز عرفه براِی وقوف به مشعر از عرفات رهسپار مشعر مِیشود. مستحب است حرکت او معتدل و مِیانه باشد؛ نه تند و نه کند و نِیز با وقار و طمأنِینه و در کمال خضوع و خشوع باشد و در اثناِی راه به استغفار و درخواست رهاِیِی از آتش جهنم مشغول باشد. چنان که بنابر مشهور، مستحب است نماز مغرب و عشا را تا رسِیدن به مشعر به ، تأخِیر اندازد؛ هرچند ِیک چهارم، بلکه ِیک سوم از شب بگذرد و مِیان آن دو به ِیک اذان و اقامه جمع کند و نافله مغرب را پس از نماز عشا به جا آورد.(٧) ظاهر کلام برخِی قدما وجوب تأخِیر نماز مغرب و عشا و گزاردن آن دو در مشعر الحرام است.(٨)
وقوف: وقوف به مشعر الحرام از واجبات، بلکه ارکان حج است و ترک عمدِی آن موجب بطلان حج مِیشود.(٩)
وقوف در غِیر مشعر کفاِیت نمِیکند. البته در صورت ضرورت و ازدحام جمعِیت، رفتن بالاِی کوه (مأزمِین) جاِیز است. (١٠)
برخِی رفتن به بالاِی کوه را بدون ضرورت نِیز جاِیز؛ لِیکن مکروه دانسته و گفته اند: آن بخش از کوه که به سمت مشعر است، جزء مشعر به شمار مِی رود، بر خلاف قسمت پشت آن.(١١) بعضِی گفته اند: مقصود از کوه که در غِیر حال ضرورت نِیز بالارفتن از آن، براِی وقوف جاِیز مِی باشد، غِیر مأزمِین است. (١٢)
زمان وقوف در حال اختِیار از طلوع فجر عِید قربان تا طلوع آفتاب است و در حال عذر و ضرورت، تا ظهر روز عِید امتداد مِی ِیابد. (١٣) از برخِی نقل شده که زمان وقوف اختِیارِی، از شب عِید تا طلوع آفتاب است.(١٤)
آِیا در شب عِید در مشعر، بِیتوته واجب است ِیا نه؟ مسئله محل اختلاف است. قول به وجوب به ظاهر کلمات اکثر نسبت داده شده است. (١٥) برخِی نِیز به وجوب آن تصرِیح کرده اند. (١٦) در مقابل، برخِی تصرِیح به عدم وجوب کرده اند. (١٧)