فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٩٢
برخِی هر دو تعرِیف مضطربه را با هم جمع کرده و گفته اند: مضطربه زنِی را گوِیند که چند بار به اختلاف، خون دِیده و اصلا عادتِی براِی او استقرار نِیافته است و ِیا زنِی که داراِی عادت بوده، سپس چند بار به اختلاف خون دِیده و عادتِی براِیش باقِی نمانده است.(٣)
احکام مضطربه به معناِی اعم در عنوان مبتدئه گذشته (←مبتدئه) و به معناِی اخص در مدخل ناسيه خـواهـد آمد (← ناسِیه).
(١) المعتبر ١/ ٢٠٤؛ منتهى المطلب ٢/ ٣٠٣ - ٣٠٤ ؛ مستند الشيعة ٢/ ٤١٢ ؛ العروة الوثقِی ١/ ٥٤٠.
(٢) مدارك الأحكام ٢/ ٢٤ ؛ الحدائق الناضرة ٣/ ٢٣٣.
(٣) أنوار الفقاهة (الطهارة)، (کاشف الغطاء)/ ٢٤٤ ؛ سفينة النجاة و مشكاة الهدِی ١/ ١٣٠ و ١٣٢.
مضغه
مُضغَه: از مراحل تكون جنِین.
مضغه در لغت به معناِی چِیزِی شبِیه گوشت جوِیده شده آمده و سومِین مرحله (پس از دو مرحله نطفه و علقه) از مراحل تکون جنِین است، که بنابر قول مشهور، هر مرحله چهل روز است. بنابر اِین، جنِین در هشتاد و ِیکمِین روز وارد مرحله مضغه مِیشود.(١) از آن به مناسبت در بابهاِی طهارت و دِیات نام برده اند.
در نجاست مضغه اختلاف است. بر نجاست آن ادعاِی اجماع شده است.(٢)
خونِی که زن پس از سقط شدن جنِین در مرحله مضغه مِیبِیند، نفاس (←نفاس) به شمار مِیرود. بر اِین حکم ادعاِی اجماع شده است؛(٣) لِیکن برخِی به جهت شک در صدق عنوان ولادت بر سقط جنِین در اِین مرحله، در نفاس بودن خون ِیاد شده، توقف و اشکال کرده اند. (٤)
بنابر قول مشهور، دِیه مضغه شصت دِینار است. (٥)
(←جنِین)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
(١) مبانى تكملة المنهاج ٢/ ٤٠٣.
(٢) العروة الوثقى ١/ ١٢٨ ؛ مصباح الهدى ١/ ٣٥١؛ مستمسک العروة ١/ ٣٣٣ و ٣٣٧ ؛ موسوعة الخوئي ٢/ ٤٥٩ - - ٤٦٠ و ٤٦٨ ؛ العمل الابقِی ١/ ٢٩٤.
(٣) قواعد الأحكام ١/ ٢٢٠ ؛ تذكرة الفقهاء ١/ ٣٢٦؛ جامع المقاصد ١/ ٣٤٦ ؛ جواهر الكلام ٣/ ٣٧١ – ٢٧٢.
(٤) الحدائق الناضرة ٣/ ٣١١- ٣١٢.
(٥) مختلف الشيعة ٩/ ٤١٨ ؛ جواهر الکلام ٤٣/ ٣٦٧ ؛ مبانِی تكملة المنهاج ٢/ ٣٩٨.
مُضمَر ← حدِیث مضمر