مِیزبان مِیتواند مِیهمان را از روزه مستحب منع کند و در صورت منع، بنابر قول برخِی گرفتن روزه مستحب براِی مِیهمان جاِیز نِیست و چنانچه مخالفت کند و روزه بگِیرد، باطل است (١٤) (←مِیهمان).

(١) القواعد و الفوائد ٢/ ٥١ ؛ رسائل و مسائل ١ بخش ١/ ٢٤١ – ٢٤٤.

(٢) جامع الشتات ١/ ٢٤٠ ؛ جواهر الکلام ٢١/ ٢٢.

(٣) جواهر الکلام ٢٩٧/٢٧ ؛ ٣٠/ ٥٧ و ١٧/ ٣٣٢.

(٤) شرائع الاسلام ١/ ١٥٥.

منفعت

مَنفعت: مقابل عِین و انتفاع.

منفعت -در مقابل عين (←عين) و انتفاع (←انتفاع) - عبارت است از قابلِیت عِین براِی بهره بردارِی از آن، مانند قابلِیت خانه براِی سکونت و قابلِیت زمِین براِی کشت و کار.

منفعت، وجودِی مستقل و جدا از عِین ندارد، بلکه قائم به عِین است و استِیفاِی آن به استفاده و بهره بردارِی از عِین مِیباشد.(١) از آن در بابهاِیِی چون زکات، تجارت، رهن، صلح، شرکت، اجاره، وقف، هبه، وصيّت، نكاح، غصب، لقطه دِیات سخن گفته اند.

زکات: آِیا مِیتوان به جاِی پرداخت عين متعلّق زکات، منفعت آن، مثلا سکونت در منزل را به عنوان زکات پرداخت؟ مسئله محل اختلاف است. برخِی قائل به جواز شده(٢) و برخِی در آن اشکال کرده اند (٣) (←زکات).

تجارت: بنابر قول مشهور، فروختن منفعت به تنهاِیِی صحِیح نِیست؛ بلکه مبِیع (کالاِی مورد معامله در بيع) باِید عـيـن باشد. البته بنابر نظر بسِیارِی، ثمن (بهاِی کالا) مِی تواند منفعت باشد.(٤) برخِی قائل به عدم صحت آن شده اند.(٥)