عنوان فوق در رواِیات زکات در کنار «جُعرور» آمده که دو نوع خرماِی پست و نامرغوب اند؛ خرماِیِی که وِیژگِی اش کم گوشتِی، بزرگِی هسته و طعم تلخ است.(١) از آن به مناسبت در باب زکات نام برده اند.

پرداخت خرماِی پست و نامرغوب به عنوان زکات، به جاِی خرماِی مرغوب که زکات به آن تعلق گرفته است، جاِیز و کافِی نِیست.(٢) از جمله ادله عدم کفاِیت، رواِیات معافاره و جُعرور است که از پرداخت زکات از آن دو نهِی شده است. (٣) برخِی دادن خرماِی پست به عنوان زکات به جاِی خرماِی مرغوب را جاِیز دانسته و گفته اند: علت نهِی از پرداخت دو نوع خرماِی ِیاد شده در رواِیات، آن است که آن دو نوع خرما بِیشتر براِی سوزاندن ِیا خوراندن به حِیوانات مصرف مِیشدند و جزء خوردنِیهاِی انسان به شمار نمِی رفتند؛ بلکه چه بسا در نظر عرف، اسم خرما بر آن دو صادق نباشد؛ از اِین رو، در رواِیات فوق، پرداخت زکات از آن دو نوع را کافِی ندانسته اند. (٤) (←خرما)

(١) وسائل الشيعة ٩/ ٢٠٥ – ٢٠٧.

(٢) تحرِیر الأحكام ٣٧٧/١ ؛ البيان / ٣٠٢؛ العروة الوثقى ٤/ ٨٤.

(٣) مصباح الهدى ١٠/ ٧٢؛ مستمسک العروة ٩/ ١٧٤.

(٤) موسوعة الخوئي ٢٣/ ٣٨٣ - ٣٨٤.

معالجه ← درمان

معاملات

مُعاملات: مقابل عبادات.

عنوان معاملات که در بردارنده احکام و مسائل بسِیار و گسترده فقهِی است، کاربردهاِی مختلفِی در فقه دارد. گاهِی در معناِی اعمالِی که در آنها قصد قربت شرط نِیست به کار مِیرود. معاملات در اِین کاربرد، همه اعمال غِیر عبادِی و احکام و مسائل آنها را در بر مِیگِیرد. بنابر اِین، عقود، اِیقاعات، قصاص، دِیات، حدود و تعزِیرات، تحت آن قرار مِیگِیرند؛ از اِین رو، برخِی قدما فقه را به دو بخش عبادات (←عبادت) و معاملات تقسِیم کرده و تمامِی احکام و مسائل غِیر عبادات را تحت عنوان معاملات آورده اند.(١)

معاملات به اِین معنا معاملات بالمعنى الاعم نامِیده مِیشود.